تاريخچه كامل وكالت در ايران (صفحه۳)
فهرست اصلي
فهرست:

  * قسمت يازدهم : آغاز روند انتخابي شدن هيات مديره
  * قسمت دوازدهم : لايحه قانوني استقلال وكلا
ويژگي هاي لايحه استقلال وكلاي دادگستري   * الف ) شخصيت حقوقي كانون وكلا
  * ب ) اركان كانون وكلاي دادگستري
  * ج ) ماليات وكلاي دادگستري
  * د ) صندوق تعاون وكلا
  * ه ـ ـ وكالت معاضدتي و تسخيري
  * و ـ دادسرا و دادگاههاي انتظامي وكلا
  * ز ـ روابط بين المللي كانون وكلا
كميته استقرار صلح براساس قانون   * كميته استقرار صلح براساس قانون ۱
-------------------------------------------------------------


  * قسمت يازدهم : آغاز روند انتخابي شدن هيات مديره

پس از تصويب قانون بهمنماه ۱۳۱۵ روز ۲۶ اسفندماه ۱۳۱۶آقاي دكتر متين دفتري وزير وقت عدليه كانون وكلاء جديد را افتتاحنمود و پس از ايراد نطق مشروحي اظهار داشت به موجب ماده ۲۰قانون وكالت وزارت عدليه اختيار دارد كه اعضاي هيات مديره راراسا انتخاب نمايد ولي از نظر رعايت بيطرفي به جاي انتخابمستقيم وزارت عدليه در نظر گرفته است حق انتخاب اعضا را بهوسيله استقراع از بين عده زيادتري از وكلا اعمال كند و بدين منظوراسامي ۳۶ نفر از وكلاي درجه اول يادداشت شده و ۱۸ نفر به قيدقرعه از بين آنان به عنوان اعضاي اصلي و عليالبدل انتخابميشوند و به همين ترتيب نيز عمل شد و در روز ۲۶ اسفندماه۱۳۱۶ دوازده نفر عضو اصلي و ۶ نفر عضو عليالبدل را آقاي وزيرعدليه انتخاب نمود ، ولي در عين حال رئيس دفتر كل بازرسي وتشكيل عدليه در تمام جلسات هيات مديره شركت ميكرد و در واقعنماينده وزير دو كانون بود و چنانچه قبلا گفته شد كليه امور كانونتحت نظر وي بود ، و خود وزير دادگستري به عنوان رئيس كانونبرگزيده شد . اين دوره كانون از اسفند ۱۳۱۶ تا ۲۵ خردادماه ۱۳۲۰به طول كشيد .
دوره دوم در زمان وزارت مرحوم مجيد آهي از خردادماه ۱۳۲۰تا تيرماه ۱۳۲۲ بود كه ۱۸ نفر اعضاي اصلي و عليالبدل كانون بهوسيله شخص وزير تعيين گرديد .
دوره سوم از تيرماه ۲۲ تا ۱۰و۳و۲۵ در زمان كفالت آقاي زرينكفش بود در جريان اين دوره اعتراضات وكلا به طرز انتخاب هياتمديره از طرف وزارت بيشتر و پر سروصداتر گرديد مجالسسخنراني و كنفرانسها و جلسات متعددي از وكلا تشكيل و پياپي بهنحوه انتخابات اعتراض ميشود وكلا ميخواستند كه هيات مديرهمنتخب خود وكلا باشند و وقت زيادي از جلسات هيات مديرهصرف اين موضوع گرديد تا آنكه در اثر اين اقدامات پيگير در تاريخ۲۶ فروردينماه ۱۳۲۵ از طرف نايب رئيس كانون وكلا نامه زيربراي وكلا فرستاده شد .
»چون طبق قانون وكالت تعيين هيات مديره كانون با وزيردادگستري است و مدتي هم براي هيات مديره تعيين نشده و بهپيشنهاد هيات مديره طبق آئيننامه مدت براي آن تعيين گرديد وعدهاي از آقايان وكلا مايلند هيات مديره از طرف خود آنان انتخابشود كه با قانون فعلي وفق نميدهد و راهحلي كه به نظر رسيد ايناست كه سي و شش نفر آقايان وكلا از بين خود انتخاب نموده و بهوزير دادگستري معرفي و تقاضا شود كه از بين منتخبين دوازده نفر بهعنوان عضو اصلي و شش نفر به عنوان عضو عليالبدل انتخاب شوندبنابراين خواهشمند است ساعت ۳ بعد از ظهر پنجشنبه نوزدهمارديبهشتماه ۱۳۲۵ براي تعيين اشخاص به كانون وكلاي دادگستريتشريف بياورند ، ضمنا صورت اسامي وكلاي درجه يك پيوستفرستاده ميشود . نايبرئيس كانون وكلا هاشم وكيل« .
نامه مزبور ميرساند كه تا چه اندازه وكلاي دادگستري دراقدامات خود رعايت مر قانون و موازين را مينمايند با اقدامشجاعانهاي كه شد در چارچوبه قانون ( كه انتخاب اعضا به وسيلهوزير دادگستري است ) نظر خود را عملي نموده كه ۱۸ نفر منتخب ازكانديداهاي خود وكلا باشند ، اين مطلب عملي شد . ( معذلك وزيروقت يكنفر را از خارج ۳۶ نفر بنا به مصالح سياسي انتخاب كرد ) وپس از تعيين اعضاي هيات مديره چون دو نفر به علت اشتغال به كاردولتي از عضويت هيات مديره خارج شدند وزير دادگستري به جايآنان دو نفر ديگر را كه جزء ۲۶ نفر منتخب وكلا نبودند تعيين نمود . اين عمل هم مورد اعتراض شديد وكلا واقع شد و در تاريخ۱۴و۷و۲۷ اين آگهي از طرف اداره بازرسي وكلا منتشر و برايآقايان وكلا ارسال گرديد :
»آقاي . . . وكيل رسمي دادگستري ـ بنا به تصميم وزارتدادگستري انتخاب اعضاي هيات مديره كانون وكلا تجديد ميشود واين انتخاب طبق عمل دوره گذشته خواهد بود ـ به اين ترتيب كه ۳۶نفر به انتخاب جمعي مخفي و مستقيم از طرف آقايان وكلاءدادگستري تعيين و سپس وزارت دادگستري ۱۸ نفر از بين منتخبينبه عضويت اصلي و عليالبدل هيات مديره كانون انتخاب خواهد كردبديهي است كساني ميتوانند در اين انتخابات شركت نمايند كه پروانهوكالت خود را براي سال ۲۷ ـ ۲۸ قبلا تمبر كرده باشند بنابراينمقتضي است چنانچه تا به حال پروانه سال مزبور را تمبر نكردهايددر اين باب تسريع نمائيد تا بتوانيد در انتخابات مزبور شركت داشتهباشيد ، در خاتمه اعلام مينمايد كه اخذ آرا از ساعت ۸ صبح تا ۲ساعت بعدازظهر روز شنبه ۱۵ آبانماه ۱۳۲۷ زير نظر هياتي مركباز سه نفر از آقايان قضات و كارمندان وزارت دادگستري و دو نفر ازآقايان وكلاي دادگستري خواهد بود . رئيس اداره كل بازرسي وسازمان وكلا . . . «
وزير دادگستري وقت ۱۸ نفر از ۳۶ نفر منتخبين وكلا را بهعضويت اصلي و عليالبدل هيات مديره براي دوره پنجم انتخابنمود و بديهي است در تعيين افراد رعايت تقدم آنان از حيث تعدادآرا نميشد و منوط به نظر وزير بود كه حد آن فقط تعيين از بين عده۳۶ نفري بود اعضاي هيات مديره دوره ششم نيز به طرز سابقانتخاب و در تاريخ ۱۳۳۰/۴/۸ اعلام گرديد ، تا آنكه به موجبقانون استقلال وكلا ديگر دخالت وزارت دادگستري در تعيين هياتمديره از بين رفت و هيات مديره ۱۸ نفري كانون وكلا هر دو ساليك مرتبه مستقيما با راي مخفي دستهجمعي از طرف خود آقايانوكلا انتخاب شد و از دوره هفتم تا دوره دوازدهم ( دوره كنوني ) بدينطريق عمل گرديد .
اين نكته قابل تذكر است كه قبل از قانون استقلال نه تنها اعضايهيات مديره را وزير عدليه تعيين ميكرد و رياست كانون به عهدهوزير بود بلكه طبق ماده ۱۲ آئيننامه مصوب خردادماه ۱۳۲۰ روساو اعضاي شعب كانون به پيشنهاد هيات مديره و بنا به تصميم وزيردادگستري تعيين ميشدند و باز هم اراده و نظر وزير دادگستري درانتخاب و تعيين آنان موثر بود و ابلاغ اشتغال آنها نيز از طرف وزيرصادر و اعطاء ميگرديد اما بودجه كانون كه گفته شد قبلا بوسيلهاعانه و شهريه خود وكلا تامين ميشد ، بعدا بموجب آئيننامه مصوبه۱۳۲۲ اصلاح شد وهزينه كانون از درآمد بهاي وكالتنامه و پوشه ودفاتر تامين گرديد .
در قانون ۱۳۱۵ مقرر شده بود كه كانون از حيث عوائد و مخارجمستقل است ـ منظور اين استقلال اين بود كه وزارتخانه خرجي نكندو خود وكلا پاسخ احتياجات خود را بدهند ـ در سال ۱۳۲۲ درآمدفروش وكالتنامه و پوشه و دفاتر براي هزينه كانون منظور شد .
وكلاي دادگستري در اجراي مقاصد نهگانه كه در بالا به آن اشارهشده همواره كوشا بودند .
اولين شماره مجله كانون در خردادماه ۱۳۲۷ منتشر شد . اينمجله كمك بزرگي در بالا بردن سطح معلومات عمومي و حل مسائلو معضلات حقوقي ميكند و همچنين تاسيس كتابخانه نيز يكي ديگراز قدمهاي موثر كانون است كه قبل از استقلال برداشته شد .
بالا
فهرست اصلي


  * قسمت دوازدهم : لايحه قانوني استقلال وكلا

قدمهاي ديگري براي اجراي خواستههاي وكلا برداشته شد كهذكر جزئيات آن ضروري نيست تا آنكه پس از كوششها و فعاليتمداوم وكلاي دادگستري كميسيوني براي تنظيم لايحه استقلال وكلاتشكيل و لايحه مذبور بالاخره در تاريخ هفتم اسفندماه ۱۳۳۱ در۲۳ ماده تدوين گرديد و رونوشت لايحه مزبور براي وزارتدادگستري و كانون وكلا و كليه دادگاهها و دادسراهاي مركز وشهرستانها ارسال شد ، در تاريخ ۳۱/۱۲/۱۳ طي نامهاي از دفتروزارتي به كانون وكلا چنين نوشته شد :
»در تعقيب ابلاغ لايحه قانوني استقلال وكلا چون لايحه مزبور ازتاريخ تصويب لازمالاجرا است مقتضي است فورا آن را به موقع اجراگذارده آئيننامه مذكور در ماده ۲۰ لايحه مزبور را نيز هرچه زودترتهيه و ارسال فرمايند . وزير دادگستري«
در جلسه ۳۱/۱۲/۲۱ هيات مديره كانون براي اولينبار آقايسيد هاشم وكيل از طرف اعضاي هيات مديره كه منتخبين وكلابودند به سمت رياست كانون وكلا انتخاب گرديد ( تا آن تاريخچنانچه قبلا گفتيم وزير عداليه رئيس كانون وكلا بود ) و آئيننامهكانون وكلاي دادگستري نيز در تاريخ ۱۳۳۲/۳/۲۴ تصويب وابلاغ گرديد .
بالاخره در تاريخ ۵ اسفندماه ۱۳۳۳ در كميسيون مشتركمجلسين قانون استقلال و كلا به تصويب رسيد و با توجه به ماده ۲۲قانون مزبور آئيننامه كانون وكلا مشتمل بر ۸۹ ماده و ۲ تبصره درتاريخ ۳۴/۱/۲۱ رسما ابلاغ شد .
بدين ترتيب پس از سالها كوشش و تلاش و مجاهدت و يكمبارزه پيگير دامنهدار قانون استقلال كانون وكلا و آئيننامه آن ازاوايل سال ۱۳۳۴ به صورت منشور مقدس قانوني وكلاي دادگستريدرآمد ، اين قانون اثر يك عامل زودگذر و استثنائي نبود بلكه از سال۱۳۰۰ تا آخر ۱۳۳۳ وكلاي دادگستري با صبر و حوصله و با در نظرگرفتن كليه مقررات قوانين موضوعه دنبال رسيدن به اين هدفمقدس بودند و با ابراز كمال حسن نيت خود در اجراي خدماتپرارزش و معاضدتهاي معنوي با قوه مقننه و قوه قضاييه به ايناستقلال رسيدند .
۲۶ ماده اصل لايحه استقلال كانون ، و ۸۹ ماده و ۲ تبصرهآئيننامه آن را تشكيل ميدهد كه از نظر اهميت آن متن لايحه وآئيننامه در پايان اين نشريه نوشته ميشود و براي اخذ نتيجهگيرياز آن به چند نكته اشاره ميكنيم :
بالا
فهرست اصلي


ويژگي هاي لايحه استقلال وكلاي دادگستري   * الف ) شخصيت حقوقي كانون وكلا

به موجب قانون مزبور كانون وكلاي دادگستري به صورتموسسه مستقلي كه داراي شخصيت حقوقي است درآمد كه به وسيلههيات مديرهاي مركب از ۱۲ نفر عضو اصلي و ۶ نفر عضو عليالبدلكه از بين وكلاي دادگستري با در نظر گرفتن شرايطي به وسيله وكلاانتخاب ميشوند اداره ميشود ( عده مذكور براي مركز است و درساير استانها چنانچه كانون وكلا تشكيل شود مانند فارس وآذربايجان ۵ نفر عضو اصلي و ۳ نفر عضو عليالبدل آن را ادارهمينمايند ) .
بالا
فهرست اصلي


  * ب ) اركان كانون وكلاي دادگستري

پس از آنكه هيات مديره انتخاب گرديد از بين اعضاي خود يكنفر رئيس و ۲ نفر نايب رئيس و دو منشي و دو بازرس به رايمخفي براي مدت يكسال انتخاب ميشود ـ در ساير نقاط غير ازتهران يك رئيس ، يك نايب رئيس ، يك منشي ، يك بازرس و درنقاطي كه كانون وكلا تشكيل نشده ، وكلا تابع مقررات كانون مركزاند .
اركان كانون عبارتند از : ۱ ـ هيات عمومي ، ۲ ـ هيات مديره ، ۳ ـ دادسراي انتظامي وكلا ، ۴ ـ دادگاه انتظامي وكلا .
علاوه براين اركان كانون داراي كميسيونهايي براي كارآموزي ، ترفيع وكلا ، معاضدت قضائي ، راهنمائي ، امور بينالمللي ، سخنراني ومجله و كتابخانه ميباشد كه در تمام دستگاهها وكلاي افتخاري وبدون حقوق انجام وظيفه مينمايند . وظايف هر يك از اين اركان وادارات بهطور تفصيل در قانون و آئيننامه ذكر شده است . اولينقدمي كه كانون وكلا پس از استقلال برداشته ( با استفاده از ماده ۲۳لايحه قانوني ) تصفيه وكلاي دادگستري بود ، در سال ۱۳۳۴ دادسرايانتظامي وكلا به پرونده كليه وكلاي شاغل رسيدگي كرد و مدت ۶ ماهدر مركز و يكسال در ساير نقاط كشور به اين رسيدگي ادامه داد وادعانامههايي عليه وكلايي كه سوابق كار آنان پسنديده نبود و بهنظردادسراي انتظامي وكلا صلاحيت ادامه اين شغل شريف را نداشتندصادر نموده و به دو شعبه دادگاه كه از وكلاي عدليه تشكيل شده بودارسال داشت . دادگاههاي تصفيه با تحقيق و رسيدگي تعداد ۳۸ نفر ازوكلا را سلب صلاحيت نمود از راي دادگاه انتظامي وكلا وزيردادگستري و دادستان انتظامي وكلا و وكيل محكوم حق تجديدنظردارند كه مرجعرسيدگي تجديدنظر دادگاه عالي انتظامي قضاتتشخيص داده شد ( ۸ ) بنابراين قبل از هر اقدامي وكلا از خود شروعكردند و تا آنجا كه ممكن بود با سختگيريها و رسيدگيهاي زيادمتخلفين را از خود دور كردند .
به موجب قانون مزبور ، وكالت دادگستري منحصر شد به :
الف ـ كسانيكه تا تاريخ تصويب قانون داراي پروانه وكالت بودهو سلب صلاحيت از آنان نشده باشد .
ب ـ اشخاصيكه طبق شرايط زير ميتوانند از كانون وكلا تحصيلپروانه نمايند .
۱ ـ كسانيكه داراي دهسال متوالي يا پانزده سال متناوبسابقه خدمات قضائي بوده و لااقل پنجسال رياست ياعضويت دادگاه داشته باشند و سلب صلاحيت قضائياز آنها از طرف دادگاه عالي انتظامي قضات نشده باشد .
۲ ـ كسانيكه داراي دانشنامه ليسانس بوده و پنجسال سابقهخدمات قضايي داشته باشند و سلب صلاحيت قضايياز طرف دادگاه عالي انتظامي از آنها نشده باشد ، معذلكعده وكيل لازم براي هر محل به وسيله كميسيوني تعيينميشود و داوطلبان وكالت كه داراي دانشنامه ليسانسبه بالا هستند بايد دوره كارآموزي را نزد يكي ازوكلاي باسابقه طي كرده و سپس در كميسيون اختبارامتحان دهند و چنانچه قبول شدند پس از اداي سوگندپروانه وكالت از كانون بگيرند .
بالاخره ليسانسيههايي كه دو سال خدمت قضايي دارند ميتوانندبه اخذ پروانه بدون انجام كارآموزي موفق شوند .
بالا
فهرست اصلي


  * ج ) ماليات وكلاي دادگستري

پس از تصفيه وكلا به شرحي كه گذشت گام ديگري كه از طرفكانون وكلا برداشته شد مربوط به ماليات و متعاقب آن تشكيلصندوق تعاون وكلا بود ، وكلاي دادگستري در عداد ساير مشاغلآزاد اغلب مواجه با پيشآگهيهايي ميشدند كه بيشتر بدون مطالعهصادر ميگرديد و به همين جهت نتيجه عملي آن براي دولت ناچيز وتماس مامورين وصول دارائي با وكلا ( كه گاه منجر به بازرسي دفاترآنان ميشد ) توليد مشكلات زيادي ميكرد كه همواره مورد اعتراضواقع ميشد و حتي كميسيونهاي مالياتي نيز به نوبه خود مشكلاتي بهوجود ميآوردند كه با شئون وكالت و كارهاي زياد و پر مسئوليتوكلا ناسازگار بود ، از اين لحاظ كانون وكلا مدتها اقداماتي برايبهبود اين وضع مينمود تا آنكه كميسيون دارائي مجلس شوراي مليجدا موضوع را مورد مطالعه و بررسي قرارداد و شخص رئيس كانونبراي روشن كردن امر دركميسيون حاضر شدند و نتيجتا به موجبقانون ماليات بر درآمد مصوب ۱۳۳۵/۱/۲۲ ( بند ۳ فصل ششم ) مقرر گرديد كه »ماليات وكلاي دادگستري به وسيله الصاق و ابطالتمبر به وكالتنامه دريافت شود« و نرخ ماليات تعيين گرديد و درتيرماه ۱۳۳۷ قانون مزبور اصلاح و ماليات وكلاي دادگستري ( بهشرح بند ۳ ماده هشتم ) از ۶ درصد به ۹درصد ترقي داده شد و دربعضي از قسمتها تا ۵۰درصد اضافه گرديد .
براي توجه به نتيجه اين اقدام تذكر داده ميشود كه حد متوسطوصول ماليات از وكلاي دادگستري تا قبل از سال ۱۳۳۵ در حدودچهار صد هزار ريال در سال بود و پس از تصويب و اجراء قانونمزبور بالغ بر هفت ميليون ريال در سال گرديد ، سپس مبلغ مزبور همبالا رفت اما در اثر مرتفع شدن اشكالاتيكه در بالا به آن اشاره شدموجب رضايت طرفين ( مودي و دولت ) گرديد .
بالا
فهرست اصلي


  * د ) صندوق تعاون وكلا

موضوع تعاون چنانچه قبلا نيز اشاره شد از سالها پيش تاسيسصندوق تعاون و تامين بودجه آن مورد نظر كانون وكلا بود واقدامات دامنهداري دراين زمينه به عمل آمد بالاخره بنابه پيشنهادكانون ضمن تغيير جزئي تعرفه حقالوكاله و هزينه مسافرت برايتامين بودجه تعاون راهحلي پيدا شد بدين ترتيب كه در تاريخ۱۳۴۱/۴/۱۲ بنابه پيشنهاد كانون و با توجه به ماده ۱۹ لايحه قانوناستقلال كانون وكلا و ذيل ماده ۲۳ قانون وكالت مواردي بشرح زيرتصويب و ابلاغ گرديد كه از اول شهريورماه ۱۳۴۱ به مرحله اجرادرآمد .
ماده ۱۲ ـ »كليه وكلا بايد در موقع پرداخت ماليات معادل نصفآنچه را بابت ماليات ميپردازند براي صندوق تعاون كانون وكلا بهحسابداري دادگستري پرداخت نمايند مگر در مورد اموري كه حكمدادگاه از حيث ميزان خواسته قابل پژوهش و فرجام نيست كه در اينصورت بابت سهم تعاون چيزي نبايد پرداخت و صندوق دادگستريمكلف است سهم تعاون را در هر مورد قبول و در آخر هر ماه بهكانون وكلاي دادگستري بپردازد و پنج درصد از آنچه وصول ميشودحقالزحمه متصديان وصول خواهد بود« .
ماده ۱۳ ـ »كانون وكلا آئيننامه طرز به مصرف رساندن وجوهحاصله براي تعاون را تنظيم و پس از تصويب وزارت دادگستري بهموقع اجرا گذارده خواهد شد« .
تصويب مقررات مذكور از اقدامات بسيار قابل توجه كانون بود وبراي تنظيم آئيننامه مربوط به تعاون هيات مديره از سال ۱۳۴۳كميسيوني از بين وكلا تعيين نمود كه كميسيون مزبور پس ازمطالعات مفصل و دقيق و رسيدگيهائي كه با توجه به رويه سايرممالك نمود اخيرا گزارش بسيار جامعي در ۶۳ صفحه كه حاويجداول مخصوصي ميباشد به هيات مديره تقديم داشت كه تقريباپس از بررسي كامل و اظهارنهايي براي تصويب وزارت دادگستريارسال خواهد شد ( ۹ ) .
بالا
فهرست اصلي


  * ه ـ ـ وكالت معاضدتي و تسخيري

در سال ۱۳۰۰ كه اولين مجمع وكلاي رسمي تشكيل شد يكي ازاقدامات موثر آن مجمع ، ايجاد شعبه راهنمائي و مساعدت بود كهوكلاي دادگستري مجانا راهنماييها و مساعدتهاي معنوي و علميبه مراجعين مينمودند . در قانون مصوبه شهريورماه ۱۳۱۴ ماده ۳۰مقرر ميداشت كه »وكلا بايد وكالت انتخابي حقوقي و جزائي را كهدر حدود قوانين و نظامات به آنها ارجاع ميشود قبول نمايند«مقصود از وكالت انتخابي وكالتي است كه از طرف محكمه در مواردجزائي و از طرف كانون در امور حقوقي به آنها ارجاع ميشود« .
عين اين ماده در قانون مصوب ۲۵ بهمن ۱۳۱۵ در ماده ۳۱ نيزمنظور گرديد بالاخره در اصلاح آئين دادرسي كيفري كه در مردادماه۱۳۳۷ در كميسيون مشترك مجلسين به تصويب رسيد ماده ۹ آنچنين مقرر ميدارد »هرگاه متهم وكيل خود را معرفي نكرد مدير دفترپرونده را نزد رئيس دادگاه ارسال ميدارد كه از ميان وكلاي مجازوكيلي براي متهم تعيين نمايد و جز در مواردي كه براي رد قاضيپيشبيني شده و يا در قوانين وكالتي مذكور است متهم حق رد ياتقاضاي تغيير وكيل تسخيري را ندارد« . و بدين ترتيب در قانون لغت»تسخيري« براي وكلايي كه مجانا از متهمين بيبضاعت دفاعمينمايند وارد شد .
اداره معاضدت قضايي ـ براي تامين منظور فوق يعني تعيينوكيل براي افراد بيبضاعتي كه به منظور احقاق حق خود بايد بهمقامات دادگستري مراجعه نمايند و امكان پرداخت حقالوكالهندارند اداره مزبور در كانون وكلا تشكيل و چند نفر از وكلا وقتخود را با كمال علاقه صرف اين امر كه از افتخارات كانون استمينمايند ، آمار مختصر مراجعين به معاضدت قضايي و اقداماتي كهدر اين زمينه به عمل آمده به اطلاع ميرسد .
از سال ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۴ تعداد ۶۶۲۶ درخواست تعيين وكيلمعاضدتي از كانون وكلا شد كه با ارجاع تقاضانامه به اداره معاضدتو بررسيهاي معموله نسبت به اصل موضوع و اسناد و مدارك ابرازيو امكان پيشرفت دعوا چون ۲۰۹۴ فقره از درخواستهاي مزبورقابل پيشرفت نبود ، رد شد ولي براي ۴۵۳۲ مورد وكيل معاضدتيتعيين شد كه وكلا دعوا را تعقيب و براي احقاق حق خواهانهااقدامات قانوني لازم را نمودند ارقام گويا است و شرح و تفسيري دراطراف آن ضروري به نظر نميرسد اما هر سال كانون وكلا برايدفاع از متهمي كه در دادگاههاي جزايي بايد محاكمه شود و امكانمعرفي وكيل انتخابي ندارد ، صورتي از وكلا به محاكم جزا ميدهد كهبه ترتيب از بين آنان براي دفاع متهمين بيبضاعت مجانا انتخابميشوند . موضوع و انجام وكالت تسخيري كه در عين حال يكي ازكارهاي نيك وكلاي دادگستري است در اين اواخر به صورتعجيبي درآمد . چه با اضافه شدن محاكم جزا و تراكم پروندههايجزائي و اينكه در بسياري از موارد متهمين متمكن نيز از تعيين وكيلخودداري كرده و با صرف اظهارشان از طرف دادگاهها وكيل مجانيتعيين ميشود ، به قدري اوقات وكلاي دادگستري را ميگيرد كه وقترسيدگي آنان به كارهاي ديگر و دفاع از موكلين انتخابي بسيارمحدود ميشود اين مطلب مورد توجه كانون وكلا است و با مذاكراتيكه با مقامات دادگستري شده اميد است كه راه حل منطقي ومنصفانهاي براي اين امر پيدا شود .
بالا
فهرست اصلي


  * و ـ دادسرا و دادگاههاي انتظامي وكلا

طبق قانون استقلال كانون وكلا ، دادسرا و دادگاههاي انتظامي ازاركان تشكيل دهنده كانوناند .
»رسيدگي به تخلفات و تعقيب انتظامي وكلا و كارگشاياندادگستري به وسيله دادسرا و دادگاه انتظامي وكلا به عمل ميآيد« .
دادسراي انتظامي وكلا از يك دادستان و يك معاون اول و چندداديار كه از طرف هيات مديره از بين وكلاي پايه يك انتخابميشوند تشكيل ميگردد ، دادگاه انتظامي نيز از ۳ نفر وكيل درجه ۱براي مدت ۲ سال كه از طرف هيات مديره انتخاب ميشوند تشكيلميگردد . بعلاوه چند نفر عضو عليالبدل نيز انتخاب ميشوند كه باتشريفاتي كه در آئيننامه قانون استقلال وكلا ذكر شده به تخلفاتوكلا رسيدگي كرده و احكام محكوميت يا برائت صادر مينمايند .
در اينجا نيز آمار مختصري از كار دادسراها و دادگاهها براياطلاع خوانندگان ذكر ميشود :

آمار دادسراي انتظامي وكلاء تا شهريور ۱۳۴۴


آمار دادگاههاي انتظامي وكلاء تا شهريور ۱۳۴۴


كميسيونهاي ترفيع ، كارآموزي ، راهنمايي ، سخنراني ، مجله نيز ازتشكيلات كانون وكلا است كه با فراهم آوردن وسايل پيشرفت علميو عملي آنان قدمهاي بزرگي در بالا بردن شون حيثيت وكلا با همتو همكاري خود آنان برميدارد .
نظري به مندرجات مجله كانون كه شماره ۹۶ آن منتشر گرديده وهمچنين موضوعاتي كه در كميسيون سخنراني طرح ميشود و دقتيكه براي آماده كردن كارآموزان وكالت در فراگرفتن دانشهاي لازمبه كار ميرود نمودارهاي ديگري است از فعاليت كانون وكلا كه دردوران سلطنت شاهنشاهي به موازات تحولات شگرفي كه در سايرشون كشور پيدا شده مسير خود را در راه پيشرفتهاي زياد طيكرده و مينمايد .


بالا
فهرست اصلي


  * ز ـ روابط بين المللي كانون وكلا

يكي ديگر از موضوعاتي كه شايان توجه و درخور كمال اهميتاست روابط بينالمللي كانون وكلاي دادگستري است كه به طوراختصار به سابقه و كارهاي انجام شده و برنامههاي آن اشارهميشود .
بعد از جنگ بينالملل اول كه جامعه ملل تشكيل گرديد و سپسدر پايان جنگ دوم كه منشور ملل متحد بوجود آمد و سازمان مللمتحد به جاي جامعه ملل سابق تقريبا از تمام كشورهاي دنيا تشكيلشد و براثر وسائل ارتباطي سريع و توسعه روزافزون تكامل فرهنگو علم و دانش در سراسر جهان و تماس دائمي ملل عالم با يكديگرتشكيل كنگرهها و كنفرانسها براي موضوعات مختلف معمول ومتداول گشت و از جمله در مسائل حقوقي مجامع و مجالس ونهضتها و كنفرانسهاي متعدد متشكل از حقوقدانان تشكيل گرديد ووكلاي دادگستري نيز در ايجاد تشكيلات بينالمللي وكلا قدمهايموثري برداشتند و به موازات فعاليتهاي بينالمللي در زمينه امورفرهنگي و بهداشتي و صنعتي و اقتصادي نيز به فعاليت پرداختند ، كانونهاي بينالمللي و اتحاديههاي وكلا و سازمانهاي ديگر تشكيلشد تا حكومت قانون و اجراي عدالت را در سراسر دنيا تعميم دهندو مشكلات و معضلات مسائل حقوقي و جزائي را حلوفصل نمايند .
كانون وكلاي ايران در بيست ساله اخير در انجمنها و اتحاديههايمهم بينالمللي وكلا ( ۱۰ ) عضويت پيدا كرد كه از جمله تشكيلات مهمبينالمللي وكلاي جهان است .
كانونهاي وكلاي ايران از موسسين اين انجمن ميباشند انجمنمزبور به ابتكار كانونهاي وكلاي دادگستري آمريكا تشكيل گرديدهاست و در سال ۱۹۴۷ انجمن بينالمللي كانونهاي وكلاي جهانيرسما ايجاد گرديد هدف و مقصود انجمن مزبور غير سياسي بوده ودر اساسنامه آن تصريح شده است : »اين انجمن به منظور پيشرفتعلوم قضائي اعم از حقوقي و جزايي از نظر حقوق بينالمللي وتطبيقي و ايجاد وحدت رويه در مسائل حقوقي و قانوني و بالاخرهپشتيباني از منشور ملل متحد و ايجاد همكاري مابين وكلايدادگستري و مشاورين حقوقي بوجود آمده« و چنانچه گفته شدكانون وكلاي ايران از بدو تشكيل انجمن از اعضاء موسس آن بوده وسپس تاكنون در كليه كنفرانسها و شوراها و كنگرههاي آن بوسيلهنمايندگان خود شركت نموده و در كميسيونهاي مختلف آن عضويتداشته و به نوبه خود فعاليت كرده كه سوابق پروندههاي آن در كانونوكلا موجود است ، انجمن بينالمللي كانونهاي وكلاي جهاني هردوسال يكبار تشكيل كنفرانس عمومي ميدهد و همه ساله شورايآن نيز تشكيل ميشود كانون وكلاي ايران نيز در شوراي عالي اينانجمن نماينده دائمي دارد و تاكنون در كليه كنفرانسهاي آن كه دهكنفرانس بوده و شوراهاي آن شركت نموده و از اعضاء رسمي وفعال اين انجمن به شمار ميرود .
ديگر از تشكيلات بينالمللي وكلا اتحاديه بينالمللي وكلا ( ۱۱ ) است كهكانون وكلا در اين اتحاديه نيز رسما عضويت داشته و در شورايعالي آن نماينده دارد و از سال ۱۳۲۹ عضويت اين اتحاديه راپذيرفته و نمايندگاني به كنفرانسها و كنگرههاي آن اعزام داشته است . اين اتحاديه نيز سياسي نبوده و هدف آن ايجاد يگانگي مابين كانونهاو تشكيلات وكلاي جهاني است .
كانون وكلاي دادگستري با آكادمي حقوق بينالمللي لاهه ( ۱۲ ) درتماس و مكاتبه بوده و ميباشد و دروس و كنفرانسهاي آكادميبينالمللي لاهه كه به منظور ترقي علمي و عملي وكلا تنظيم ميگرددهمهساله بوسيله كانون به اطلاع وكلا رسيده و آگهي گرديده
است .
كانون وكلا در كنگره نهضت قضايي پاريس ( ۱۳ ) كه در ۲۴ و ۲۵ و۲۶ اكتبر ۱۹۴۶ تشكيل گرديد رسما شركت كرده و نمايندگي بهكنگره مزبور معرفي نموده كه در جلسات آن شركت كردهاند .
كانون وكلاي ايران با اكثر كانونهاي وكلاي دنيا ارتباط و تماسدائم داشته و مجله كانون را براي آنها ارسال ميدارد و مجلات وانتشارات كانونهاي دنيا نيز به كانون ايران ميرسد و در اين بيست وچند سال اخير عده زيادي از وكلاي دادگستري كشورهاي مختلفگيتي و شخصيتهاي حقوقي از كانون وكلاي ايران بازديد نمودند كهذكر اسامي كليه آنها به درازا ميكشد از جمله دبير كل كميسيونحقوقدانان عاليجناب يسلي مونرو ( ۱۴ ) به كانون وكلا آمد و با هياتمديره كانون ملاقات نمود .
ديگري آقاي ارل وارن ( ۱۵ ) رئيس ديوان عالي كشور ممالك متحدهآمريكا كه به كانون وكلا آمده و در كتابخانه كانون از ايشان پذيراييشد و در پاسخ خيرمقدم مرحوم محمود سرشار خطابه مشروح ومفصلي ايراد كردند كه سوابق آن در كانون موجود است .
( خدمات مرحوم محمود سرشار نايب رئيس فقيد كانون وكلا درمورد مجله كانون و كتابخانه و مخصوصا نسبت به توسعه روابطبينالمللي كانون شايان احترام و مورد تقدير تمام همكاران آن فقيدسعيد است ) .
آقاي وارن در ضمن نطق خود به اهميت شغل وكالت دادگستريو نقش اساسي كانون وكلا در »تامين حكومت قانون و برقراريصلح جهاني ( ۱۶ ) « اشاره نموده و خواستار شدند كه ارتباط بيشتري بينوكلا و كانونهاي ايران و آمريكا برقرار باشد .
بالا
فهرست اصلي


كميته استقرار صلح براساس قانون   * كميته استقرار صلح براساس قانون ۱

كميته استقرار صلح براساس قانون از طرف كانون وكلايدادگستري آمريكا به منظور پايدار ساختن حكومت قانون در روابطبينالمللي و تامين صلح جهاني براساس موازين حقوقي تاسيسگرديده ( ۷ سال قبل ) كانون وكلاي ايران از ابتداي تاسيس اين كميتهبا آن ارتباط داشته است و در كنفرانسهاي آن شركت نموده .
كميته مخصوص صلح جهاني براساس قانون از ۱۷ تا ۲۰ سپتامبر۱۹۶۱ كنفرانس منطقهاي در توكيو تشكيل داده كه نماينده ايرانمرحوم سرشار در اين كنفرانس شركت نموده ، در كنفرانس منطقهايمزبور نمايندگان قاره آسيا و استراليا شركت داشتهاند ، ولي اولينكنگره مهم آن از ۳۰ ژوئن تا ۶ ژوئيه ۱۹۶۳ در آتن تشكيل گرديدكه در اين كنگره نيز نمايندگان ايران شركت كردند . كنگره مزبور درتاريخ ۱۰ تيرماه ۱۳۴۲ افتتاح شد .
* * *
دومين كنفرانس صلح جهاني براساس قانون در ۱۳ سپتامبر۱۹۶۵ ( مطابق با ۲۲ شهريورماه سال جاري ) در واشنگتن تشكيلگرديد و اين كنفرانس حائز اهميت است و نمايندگان كانون وكلا بهاتفاق وزير دادگستري در اين كنفرانس شركت نمودند . در اينكنفرانس تقريبا دو هزار نفر از حقوقدانان جهاني شركت كرده و اسنادتاريخي حقوقي ملل شركت كننده به معرض نمايش قرار داده شد وكانون ايران نيز اسنادي تهيه كرده كه بوسيله نمايندگان ايران ارسالشده است .
اعضاي شوراي كشورهاي E . C . A . F . E . آسيا و خاور دور مبادرتبه تاسيس انجمن حقوقي به نام انجمن حقوقي كشورهاي عضو اكافهنمودند كه از كانون وكلاي ايران نيز دعوت شد تا در تاسيس وتشكيل اين انجمن شركت بنمايند ، كانون موافقت خود را اعلام داشتو در اولين كنگره آن در استراليا نماينده كانون ايران نيز شركت
نمود .
كانون وكلاي ايران در سازمان بينالمللي معاضدت قضاييعضويت دارد و با اين سازمان بينالمللي همكاري نموده و درشوراي عالي آن نماينده دائمي معرفي نموده است ، اين سازمانوابسته به انجمن بينالمللي كانونهاي وكلاي جهاني است .
كانون در كميسيونهاي مختلف انجمن بينالمللي كانونهاي وكلايجهاني و اتحاديه بينالمللي وكلا نمايندگاني دارد كه گزارشات خودرا بهكميسيونهاي مربوطه در حين جريان كنفرانس تقديمميدارد ( ۱۷ ) .
نمايندگان كانون در تمام كنفرانسها و كنگره بينالمللي به خرجخود شركت نموده و زنهار وجهي از اين بابت از صندوق كانوندريافت نمينمايند و خدمات مزبور را افتخارا و مجانا برعهده داشتهو دارند .
بالا
فهرست اصلي

 *English
Lawyer Search <  
Francias* 
 *كانون جهاني (IBA)

اتحاديه كانونها
 *سوابق و اساسنامه
 *همايش و بيانيه‌ها
 *كميسيون‌انفورماتيك

كانونهاي وكلا
 *فارس و بنادر
 *آذربايجان شرقي
 *آذربايجان غربي
 *اصفهان
 *مازندران
 *خراسان
 *گيلان
 *قزوين و زنجان
 *كرمانشاه و ايلام
 *خوزستان و لرستان
 *همدان
 *قم
 *كردستان
 *گلستان
 *اردبيل
 *مركزي

امور وكلا و كارآموزان
 *مصوبات کانون
 *كميسيون حقوقي
 *كارآموزي و اختبار
 *آزمون وكالت
 *نظرات وكلا
 *انتخابات كانون

نشريه داخلي

مجله حقوقي

منابع حقوقي
 *بانك قوانين
 *آراء قضائي
 *نظرات مشورتي
 *كتابخانه
 *مقالات حقوقي
 *تازه‌هاي حقوقي

امور حقوقي
 *مراجع قضايي
 *لوايح و اوراق
 *نكته‌ها و لطائف
 *دانشكده‌هاي حقوق
 *چهره‌هاي تاريخي

سايتهاي اطلاع رساني
 *حقوقي و داخلي
 *حقوقي خارجي

گوناگون
 *انجمن‌هاي حقوقي
 *آموزش غيرحضوري
 *پرسش و پاسخ
 *نيازمنديها
 *امور ورزشي