قضا و قضاوت از ديدگاه امام خميني ( س )
تبيان آثار موضوعي دفتر بيست و دوم
(صفحه۷)
فهرست اصلي
فهرست:

  * دادسرا و دادگاه انقلاب اسلامي
  * دادسرا و دادگاه ويژه روحانيت
  * ساير تشكيلات و محاكم
فصل سوم - × - وضعيت دستگاه قضائي طاغوت   * روح حاكم بر دستگاه قضائي طاغوت
  * شيوه رسيدگي و عدم رعايت موازين
-------------------------------------------------------------


  * دادسرا و دادگاه انقلاب اسلامي

تاسيس دادگاه انقلاب
جناب آقاي مهندس مهدي بازرگان
با توجه به اينكه روساي ادارات كشوري و امنيتي و نظامي ، جناياتي عليه ملت ايران بر طبق شواهد و دلايل متقن و مستند انجام داده‏اند كه قانوناً و شرعاً مستحق مجازات‏اند ، بنابراين در اسرع وقت از طريق دادگستري ، با تشكيل يك دادگاه انقلابي ، برطبق مقررات اسلامي محاكمه ، و به كيفر اعمال جنايت آميزشان برسانيد تا روح شهداي راه آزادي و استقلال ، كه در انتظار كيفر دژخيمان اين قرن مي‏باشد ، تا حدي شاد گردد . والسلام عليكم .
بايد حداكثر محاكم اينها دو روز باشد . اينها محكوم هستند لكن محاكمه در پيش خبرنگاران خارجي و داخلي شوند .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
۵۸/۶/۲

واگذاري دادگاه انقلاب به شوراي انقلاب
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
نظر به اينكه تسريع در محاكمات و اجراي احكام درباره جنايتكاران - في‏الجمله - منتفي شده است ، لازم است از اين پس محاكمات زير نظر شوراي انقلاب اسلامي و دولت انقلاب اسلامي صورت گيرد . و به همين منظور دستور داده شده است كه شوراي انقلاب اسلامي آيين‏نامه جديدي تنظيم و تصويب نمايد . از اين رو لازم است دادگاه مركزي تهران ، از اين تاريخ تا تصويب آيين‏نامه جديد ، محاكمات را متوقف كند ؛ و دادگاههاي شهرستانها به كار بازپرسي و محاكمه ادامه دهند ولي اجراي احكام اين دادگاهها از اين پس موقوف به تاييد دادگاه مركزي خواهد بود كه طبق آيين‏نامه جديد صورت خواهد گرفت .
تذكر اين نكته بجاست كه تمامي دادگاههاي انقلابي بجز رسيدگي به جرايم ضدانقلابي ، حق هيچ گونه دخالت در امور ديگر از قبيل دزدي و ساير اموري كه موجب حد مي‏شود را ندارند ؛ زيرا دادگاههاي فوق‏العاده انقلاب اسلامي فقط مربوط به رسيدگي به امور ضد انقلابي در حال حاضر و در دوران رژيم اختناق مي‏باشد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( فرمام امام در موردتعيين وظيفه دادگاههاي انقلاب ، صحيفه نور ، ج ۵ ، ص ۱۸۹ )
۵۷/۱۲/۲۵

حاكم نمودن نظم و امنيت
از اين تاريخ به بعد احدي حق تعرض به كسي را ندارد ، نه مقامات مسئول و نه گروه غيرمسئول . و جناب آقاي رئيس‏جمهور موظف هستند كه از اين هرج و مرج موجود اكيداً با قوه قهريه جلوگيري نمايند و متخلفين را از هر قشري هستند به دست قانون بسپارند . و جناب آقاي قدوسي دادستان كل انقلاب موظف هستند كه اشخاص متخلف را از هر طبقه هستند به دادگاه احضار و به وسيله آقاي رئيس‏جمهور آنان را الزام به حضور ، و عدالت را درباره آنان اجرا كنند .
و اما اشخاصي كه متهم هستند به يكي از امور فوق كه مورد عفو نمي‏توانند باشند ، احدي حق تعرض به آنان را ندارد جز محاكم صالح ، و مامورين از قِبَل آن محاكم براي تحويل به محاكم و تمام محاكم ايران موظفند كه پس از اتمام پرونده متهم ، پرونده يا رونوشت آن را به تهران نزد آقاي قدوسي ، دادستان كل انقلاب بفرستند براي رسيدگي نهايي . و آقاي قدوسي موظفند هيات يا هياتهايي مركب از قضات شرع تشكيل دهند ، و رسيدگي به اين قسم پرونده‏ها بكنند و حكم عدل اسلامي را جاري نمايند .
( فرمام امام در مورد عفو عمومي ، صحيفه نور ، ج ۱۲ ، ص ۴ - ۱۳ )
۵۸/۱۲/۲۸

اسوه بودن دادگاههاي انقلاب
دادگاههاي انقلاب در سراسر ايران بايد نمونه كامل اجراي حدود اللَّه باشند . بايد سعي كنند كه قدمي از احكام خداي تعالي منحرف نشوند و احتياط كامل را رعايت نمايند . بايد با صبر انقلابي به قضاوت بنشينند . دادگاهها حق ندارند نيروي مسلح از خود داشته باشند . بايد بر طبق قانون اساسي عمل نمايند و بتدريج دستگاه قضايي اسلامي مسئوليتهاي اين دادگاهها را بر عهده گيرند . قضات بايد با تمام جديت جلوي تخلفات را بگيرند ، و اگر خداي ناكرده كسي از دستورات الهي سرپيچي كرد ، بلافاصله به ملت معرفي شده و به مجازات برسد .
( پيام امام به مناسبت حلول سال جديد ، صحيفه نور ، ج ۱۲ ، ص ۲۱ )
۵۹/۱/۱

تاييد بر حفظ دادگاههاي انقلاب
تمام دادگاههاي انقلابي در سرتاسر مملكت بايد به قدرت خودش باقي باشد . بايد دادگاهها با همان قدرت باشند . منتها بر شماهاست ، بر آقايان است كه اگر يك قاضي نمي‏تواند قضاوت بكند يا منحرف هست ، عوضش مي‏كنيد . اما اينها بايد ، اين نهادهاي انقلابي تمامش بايد بدون اينكه دستي به آن زده بشود تمام اينها بايد سر جاي خودش باشد ، و كارها ؛ ضغيظظ به‏طور انقلابي بگذرد .
( بيانات امام در جمع اعضاي شوراي عالي قضائي ، صحيفه نور ، ج ۱۲ ، ص ۲۵۷ )
۵۹/۴/۲۹

قاطعيت انقلابي دادگاههاي انقلاب
اينجانب از دادگاههاي انقلاب مي‏خواهم كه با مراعات جانب عدل اسلامي با قاطعيت انقلابي با اين مفسدان و تباه كنندگان حرث و نسل رفتار و احكا م قرآن مجيد را درباره آنان اجرا نمايند ، و به ياوه‏گويي همان كساني كه به حدود اسلامي پايبند نيستند گوش فراندهند .
( پيام امام به مناسبت پيروزيهاي رزمندگان اسلام ، صحيفه نور ، ج ۱۵ ، ص ۷۰ )
۶۰/۴/۱۸

مقابله با فتنه و تجاوز
بر محاكم انقلاب است كه بر طبق فرمان الهي با آنان رفتار نمايند و بي‏كم‏و كاست حكم قرآن كريم را اجرا نمايند و به خواست خداوند فتنه را بخوابانند و از تجاوز و افراط خودداري كنند .
( پيام امام به مناسبت هفته بزرگداشت جنگ تحميلي ، صحيفه نور ، ج ۱۵ ، ص ۱۵۹ )
۶۰/۶/۲۷

سختي كار دادگاههاي انقلاب
من هم مشكلات دادگاههاي انقلاب را و دادسراهاي انقلاب را مي‏دانم كه‏خيلي زياد است ، و هم زحمات آنها را مي‏دانم كه زحمات بسياري است ؛ براي اينكه ، خود مواجه شدن با امثال آنهايي كه سر و كارشان با اين دسته از آقايان است ، اصلاً مواجه شدن با آنها هم خودش مشكل است . فرضاً كه انساني بخواهد به آنها مسائلي را بگويد و آنها جواب بدهند .
( بيانات امام در جمع حكام شرع دادگاهها ، صحيفه نور ، ج ۱۷ ، ص ۱۷۸ )
۶۱/۱۱/۱۸

برخورد جدي دادگاههاي انقلاب
راجع به دادگاه انقلاب و راجع به كارهايي كه مربوط به دادگاه انقلاب‏است ، من نمي‏گويم كه بايد اينجا سستي بشود . اينجا بايد با جديت جلويش گرفته بشود ، بايد جلوي اين فسادها گرفته بشود . حالا بگيرند نگه دارند تربيت كنند يا اگر واقعاً مستحق حدود شرعي هستند حدود شرعي را جاري بكنند كه - زندانها - بايد زندانها محل تربيت باشند .
( بيانات امام در جمع حكام شرع دادگاهها ، صحيفه نور ، ج ۱۷ ، ص ۱۷۹ )
۶۱/۱۱/۱۸

حكم آقاي مهدي هادوي
بسمه تعالي
جناب آقاي مهدي هادوي - دامت توفيقاته
جنابعالي به موجب اين حكم به سمت دادستان كل انقلاب جمهوري اسلامي منصوب مي‏شويد كه وظايف خود را طبق موازين شرعيه انجام دهيد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( انتصاب آقاي هادوي به دادستاني كل انقلاب ، صحيفه نور ، ج ۵ ، ص ۱۲۳ )
۵۷/۱۲/۹

بسمه تعالي
خدمت جناب مستطاب حجت‏الاسلام آقاي حاج شيخ جعفر صبوري - دامت افاضاته
حكم آقاي جعفر صبوري
لازم است جنابعالي به عنوان قاضي شرع در دادگاه انقلاب اسلامي كه در كاشان تشكيل مي‏شود حضور به هم رسانده و دستور اجراي حدود الهيه را در مورد مجرمين صادر فرماييد . ادامه توفيقات آن جناب را از خداي تعالي خواستارم .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد متشر نشده )
۵۸/۱/۷

حكم آقاي حسيني كاشاني
جناب مستطاب حجت‏الاسلام آقاي سيد محمد حسيني كاشاني - دامت افاضاته
بدين وسيله جنابعالي به سمت قاضي شرع در دادگاه انقلاب اسلامي شهر كازرون منصوب مي‏شويد كه در دادگاهها حضور به هم رسانده و به پرونده‏ها رسيدگي نموده و احكام شرعيه را اجرا نماييد . و چنانچه افرادي مشمول عفو مورخه نيمه شعبان ۹۹ مي‏باشند ، مورد عفو قرار داده آزاد نماييد . موفقيت جنابعالي را از خداي تعالي خواستارم .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( انتصاب حجت الاسلام محمد حسيني كاشاني ، صحيفه نور ، ج ۲۲ ، ص ۲۰۸ )
۵۸/۷/۶

حكم آقاي آذري قمي
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب حجت الاسلام آقاي حاج شيخ احمد آذري - دامت افاضاته
با توجه به وضع كنوني زندانهاي تهران و احتياج به تسريع در كار رسيدگي به پرونده‏هاي متهمين ، بدين وسيله جنابعالي به دادستاني دادگاه انقلاب اسلامي تهران و حومه انتخاب و منصوب مي‏شويد . اميد آنكه پيرو اين ماموريت ، اقدام به رسيدگي و تسريع كارها نموده ؛ و در هر حال احتياط را مراعات نماييد . از خداي تعالي موفقيت آن جناب را خواستارم .
( فرمام امام به حجت الاسلام آذري قمي ، صحيفه نور ، ج ۷ ، ص ۲۴۷ )
۵۸/۴/۱۱

بسمه تعالي
جناب مستطاب ثقه‌الاسلام والمسلمين آقاي سيد محمدتقي شاهرخي - دامت افاضاته
حكم آقاي محمدتقي شاهرخي
با توجه به حساسيت وضع موجود و احتياج به تسريع در كارهاي دادگاهها و رسيدگي به وضع زندانيان و اصلاح امور مردم ، بدين وسيله جنابعالي به سمت قاضي شرع در دادگاه انقلاب اسلامي بروجرد منصوب مي‏شويد كه ان‏شاءاللَّه تعالي زودتر به پرونده‏ها رسيدگي و حكم الهي را درباره متهمان اجرا نماييد ؛ و افرادي را كه مشمول عفو عمومي مي‏شوند از زندان آزاد كنيد . و در مورد اصلاح امور مذهبي و اجتماعي شهر نيز با همكاري و مشورت علماي اعلام محل و مومنين محترم اقدام نماييد . از خداي تعالي توفيقات همگان را در راه خدمت اسلام و مسلمين خواستارم . والسلام عليكم و رحمه‌اللَّه و بركاته .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( فرمام امام به حجت الاسلام شاهرخي ، صحيفه نور ، ج ۸ ، ص ۲۰۵ )

۵۸/۵/۱

حكم آقاي جبل عاملي
بسمه تعالي
خدمت حضرت مستطاب حجت‏الاسلام والمسلمين آقاي حاج شيخ عبدالجواد جبل‏عاملي - دامت بركاته
اميد است وجود محترم از بليات محفوظ و به وظايف الهي مشغول باشيد . ضمناً با توجه به لزوم تسريع در كار دادگاههاي انقلاب و رسيدگي‏به پرونده‏هاي متهمان لازم است جنابعالي در اين مورد اقدام‏فرموده و در شهرستان سده و توابع دستور رسيدگي و اقدام درموردپرونده‏ها را بدهيد و به همين جهت خود جنابعالي به سمت‏قاضي‏شرع منصوب مي‏شويد تا مستقيماً در دادگاهها شركت و قضاوت نموده و احكام صادره را اجرا نماييد و در اصلاح كارهاي عمومي و مشكلات اهالي‏نيز به هر نحو مصلحت مي‏دانيد اقدام فرماييد . از خداي‏تعالي ادامه توفيقات جنابعالي را خواستارم . والسلام عليكم ورحمه‌اللَّه .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( فرمام امام به حجت الاسلام جبل عاملي ، صحيفه نور ، ج ۸ ، ص ۲۱۶ )

۵۸/۵/۳

حكم آقاي حسين اكبري
بسمه تعالي
جناب مستطاب ثقه‌الاسلام و المسلمين آقاي آقا شيخ حسين اكبري - دامت افاضاته
بدين وسيله جنابعالي به سمت قاضي شرع در دادگاههاي انقلاب اسلامي در شهرهاي آبادان و خرمشهر منصوب مي‏شويد كه زودتر به پرونده‏هاي متهمان زنداني در دو شهر فوق‏الذكر رسيدگي نموده و حكم شرع مقدس اسلام را درباره آنان اجرا نماييد . و در هر حال مراعات احتياط را بنماييد ؛ و هر كدام مشمول عفو صادره در نيمه شعبان ۹۹ مي‏شوند از زندان آزاد نماييد . از خداي تعالي موفقيت آن جناب را خواستارم . والسلام عليكم و رحمه‌اللَّه .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( فرمام امام به آقاي شيخ حسين اكبري ، اسناد منتشر نشده )
به تاريخ ۵ رمضان المبارك ۹۹
۵۸/۵/۸

حكم شهيد قدوسي
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب مستطاب حجت الاسلام شيخ علي قدوسي - دامت افاضاته
بدين وسيله جنابعالي به سمت دادستاني كل انقلاب اسلامي در سطح كشور منصوب مي‏شويد كه از اين تاريخ در كارهاي دادستاني اقدام و شروع به كار نماييد ؛ و در هر حال احتياط را كاملاً مراعات فرماييد . از خداي تعالي ادامه توفيقات جنابعالي را خواستارم . والسلام عليكم و رحمه‌اللَّه و بركاته .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( فرمام امام به حجت الاسلام قدوسي ، صحيفه نور ، ج ۸ ، ص ۲۲۵ )

۵۸/۵/۱۵

حكم عزل آقاي هادوي
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب آقاي هادوي دادستان كل انقلاب اسلامي
ضمن تشكر و قدرداني از زحماتي كه در طول اين چند ماهه جنابعالي در مقام دادستاني متحمل شديد ، قرار شد از اين تاريخ جناب حجت‏الاسلام آقاي حاج شيخ علي قدوسي - دامت افاضاته - متصدي مقام دادستاني شده و بدين مقام منصوب گردند . مراتب جهت اطلاع آن‏جناب بدين وسيله ارسال شد . از خداي تعالي موفقيت جنابعالي را خواستارم . والسلام عليكم و رحمه‌اللَّه و بركاته .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( حكم عزل آقاي هادوي از دادستان انقلاب ، صحيفه نور ، ج ۸ ، ص ۲۲۶ )

۵۸/۵/۱۵

حكم آقاي طه مقدسي
بسمه تعالي
جناب مستطاب حجت‏الاسلام آقاي حاج آقا طه مقدسي - دامت افاضاته
حكم آقاي طه مقدسي
بدين وسيله جنابعالي به سِمت قاضي شرع در دادگاههاي انقلاب اسلامي شهرستان محلات و شهرهاي مجاور منصوب مي‏شويد كه در دادگاههاي انقلاب حضور به هم رسانده و حكم شرع مقدس را با توجه به فرمان عفو مورخه نيمه شعبان ۹۹ اجرا نماييد . از خداي تعالي موفقيت جنابعالي را خواستارم .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( فرمام امام به حجت الاسلام طه مقدسي ، اسناد منتشر نشده )
۵۸/۶/۱۱

حكم آقاي حسين اكبري
بسمه تعالي
جناب مستطاب ثقه‌الاسلام و المسلمين آقاي حاج شيخ حسين اكبري - دامت افاضاته
بدين وسيله جنابعالي به سمت قاضي شرع در دادگاه انقلاب كرج منصوب مي‏شويد كه در غيبت قاضي شرع قبلي به پرونده‏هاي معوّقه متهمان رسيدگي نموده و حكم شرع انور را با توجه به حكم عفو مورخه نيمه شعبان ۹۹ صادر و اجرا نماييد .
از خداي تعالي موفقيت جنابعالي را خواستارم . والسلام عليكم و رحمه‌اللَّه .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( فرمام امام به حجت الاسلام حسين اكبري ، اسناد منتشر نشده )

۵۸/۶/۲۱

حكم آقاي اسماعيل فردوسي
بسمه تعالي
جناب مستطاب حجت‏الاسلام آقاي حاج شيخ اسماعيل فردوسي - دامت افاضاته
بدين وسيله جنابعالي به سمت قاضي شرع در دادگاههاي انقلاب اسلامي مشهد مقدس منصوب مي‏شويد كه در دادگاههاي مزبور حضور به هم رسانده و به پرونده‏ها رسيدگي نموده و با توجه به فرمان عفومورخه نيمه شعبان ۹۹ احكام را صادر و بر طبق موازين شرع انوراجرا نماييد . از خداي تعالي موفقيت جنابعالي را خواستارم .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( فرمام امام به حجت الاسلام آقاي اسماعيل فردوسي پور ، صحيفه نور ، ج ۲۲ ، ص ۲۵۵ )

۵۸/۷/۸

حكم آقاي حسين موسوي
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
شوراي‏عالي قضايي
چون وضع كشور در حال حاضر طوري است كه لازم است آقاي آقا سيد حسين موسوي كه تا كنون ثابت نموده شايستگي خود را ، بر طبق همين ورقه
به ايشان اختيارات دهيد و پس از اين توجه به مصالح كشور را در نظر داشته باشيد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
۶۱/۵/۵
( منظور از اين ورقه ، حكمي است كه به شماره ۱/۱۹۴۹۵ مورخ ۶۰/۷/۸ از سوي شوراي عالي قضايي به نام حجت‏الاسلام سيدحسين موسوي تبريزي به عنوان دادستان كل انقلاب اسلامي صادر شده است . در حكم مذكور تاكيد شده بود كه : ضمن انجام وظايف قانوني ، نواقص و اشكالات موجود در دادسراهاي انقلاب سراسر كشور را از هر جهت مرتفع نماييد و نيز كمبود دادستانها و دادياران را چنانچه به وسيله موظفين دادگستري مامور خدمت در دادسراهاي انقلاب تامين نشود ، با توجه به موازين اسلامي و قانوني از افراد واجد شرايط پس از مشورت با شوراي عالي قضايي ترميم و ابلاغ و انتصاب و يا عزل آنان را به نيابت از شوراي عالي قضايي امضا نماييد )

محدوده اختيارات دادگاه هاي انقلاب
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
دادستان كل انقلاب اسلامي كشور
محدوده اختيارات دادگاههاي انقلاب
جنابعالي موظفيد فقط در محدوده اختياراتي كه در تاريخ ۹/۶/۶۰ از طرف شوراي‏عالي قضايي به شما داده شده است عمل نماييد . ضمناً به كليه دادسراهاي انقلاب در سطح كشور بخشنامه نماييد كه به هيچ وجه در خارج از اموري كه در صلاحيت دادسراها و دادگاههاي انقلاب مي‏باشد دخالت نكنند ، و بخشنامه‏هاي قانوني شوراي‏عالي قضايي را دقيقاً عمل كنند . و شما نيز به هر مساله‏اي كه از طريق شوراي‏عالي به شما ارجاع مي‏شود سريعاً رسيدگي و جواب قانع كننده‏اي به شورابدهيد . ضمناً شما در مقابل شوراي‏عالي قضايي مسئول مي‏باشيد . و شوراي‏عالي قضايي ، بخشنامه‏هاي مربوط به دادگاهها ودادسراهاي انقلاب و كليه امور مربوط به ضد انقلاب اعم از زندانها وشكايات از دادسراها و دادگاهها را از طريق‏شما انجام خواهند داد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
۶۱/۵/۹
( حكم فوق‏الذكر دقيقاً چهار روز بعد از دستور مورخ ۵ مرداد ۱۳۶۱ حضرت امام به شوراي عالي قضايي از سوي معظمٌ له صادر شده است . حجت‏الاسلام سيدحسين موسوي تبريزي ، دادستان كل انقلاب اسلامي وقت ، درباره چگونگي صدور اين دو حكم در فاصله‏اي اندك و علت صدور آن مي‏نويسد : اين دو دستخط مبارك حضرت امام سلام‏اللَّه تعالي عليه در تاريخ ۶۱/۵/۵ و ۶۱/۵/۹ مربوط مي‏شود به اختلافي كه ميان بنده و شوراي عالي قضايي روي داده بود )

بالا
فهرست اصلي


  * دادسرا و دادگاه ويژه روحانيت

عدم تعرض به روحاني نماها
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
با آنكه در اسلام براي مجازات مجرمين فرقي بين گروهها نيست و همه در مقابل قانون برابر هستند ، و بايد مجرميني كه با پوشيدن لباس روحانيت خود را در اين صف وارد كرده‏اند به مجازات برسند ، لكن ، به‏طوري كه اطلاع مي‏دهند ، عده‏اي مخالف اسلام و روحانيت درصدد هستند كه با اسم تصفيه ، روحانيت را بكوبند ، و راه را براي ستمگران باز كنند . لهذا لازم است به تذكرات زير توجه شود :
۱ - نظر به اينكه روحانيون از حال معممين بهتر آگاه هستند ، در شهرستانها به وسيله علماي اعلام درجه اول ، هياتهايي مركب از سه نفر از اهل علم مورد وثوق و دو نفر از معتمدين محل تشكيل ، و ماموريت رسيدگي به پرونده‏هاي اشخاصِ به صورت روحاني يا اهل منبر را به آنان بدهند ؛ و پس از ثبوت جرم - شرعاً - تحت نظر دادگاه انقلاب اسلامي به مجازات برسند .
۲ - هيچ‏كس و هيچ گروهي حق ندارد متعرض معممين بشود و به روحانيون اهانت كند . در صورت تخلف ، دادگاه انقلاب محلْ موظف است او را تعقيب و مجازات كند . تذكرات فوق براي كوتاه كردن دست عمال اجانب است از حريم محترم روحانيت ، كه مي‏خواهند با نيات فاسد خود و با تز اسلام منهاي روحانيت ، روحانيت اسلام را كه معارض منافع اربابان هستند بكوبند . ملت بايد توجه به اينطور فكر استعماري و حيله مغرضانه غربي داشته باشد ؛ و ملت شريف موظف است اين اقشار خائن را در صفوف خود راه ندهد . و در صورت تعرض به علما و روحانيون آنان را به دادگاه معرفي كند . والسلام علي من اتبع الهدي .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( پيام امام در مورد عدم تعرض به روحاني نماها ، صحيفه نور ج ۶ ، ص ۲۵۳ )

۵۸/۳/۳

دليل تشكيل دادگاه ويژه روحانيت
خداي متعال مي‏داند اين را كه قضيه دادگاه ويژه اگر باشد ، براي اين نيست كه دفاع باشد ؛ براي اين است كه يك دسته اشخاص فاسد مي‏خواهند اشخاص آبرومند را از بين ببرند ؛ و اينكه آقايان طرح كردند كه در محيط خود اينها باشد ، براي اينكه خودشان هم مي‏شناسند اينها را . والّا ما ابداً نظر نداريم به اينكه اينها فرق داشته‏باشند با سايرين . نخير ، فرق دارند . فرق اين است كه شيطنت [و] ملعنتشان بيشتر از ديگران است . آنقدر صدمه‏اي كه اسلام از يك آخوند فاسد مي‏خورد از محمدرضا نمي‏خورد ! در روايات هست كه آخوند فاسد و ملاّي فاسد در جهنم از بوي تعفنش اهل جهنم در عذاب هستند . در اين دنيا هم از بوي تعفن بعض از آخوندهاي فاسد دنيا در عذاب است . ما طرفداري از عمامه نمي‏كنيم . ما طرفداري از اسلام مي‏كنيم . اين اسلام پيش شما باشد معظم هستيد . پيش هر كس باشد معظم است . عمل نكردن به اسلام و خيانت كردن به اسلام [از] معمم باشد بدتر است از آن كسي كه غيرمعمم باشد ؛ براي اينكه ضررش به اسلام بيشتر از ديگران است . اما قضيه اينكه يك مطلبي باشد نيست . مي‏خواهند هم همان دادگاههاي عمومي باشد . هيچ فرقي به حال ما ندارد .
( بيانات امام در جمع دادستانها و حكام شرع ، صحيفه نور ، ج ۹ ، ص ۲۹۰ )
۵۸/۷/۲۰

صلاحيت دادگاه ويژه روحانيت
بسمه تعالي
با اميد به آنكه قضات و دادستانهاي محترم ، خداوند تعالي را حاضر و ناظر بدانند و از عدالت و جهات شرعيه تخلف ننمايند ، خصوصاً در اين امر خطير موافقت مي‏شود .
ان‏شاءاللَّه تعالي موفق باشيد و باشند .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
۶۶/۵/۷
( دستخط حضرت امام ( س ) در پي درخواست شماره ۱۵/۲۱ مورخ ۶۶/۴/۳۱ حجت‏الاسلام علي رازيني ، حاكم شرع دادگاه ويژه روحانيت صادر شد . آقاي رازيني تقاضا كرد كه : قضات اين دادگاه و دادسرا مجاز باشند به كليه جرايم روحاني‏نمايان و منتسبان به روحانيت اعم از جرايم عمومي و ضدانقلابي و تخلفات مربوط به شئون روحانيت رسيدگي كنند ؛ از نظر محل وقوع جرم ، محدود به جرايم واقع در تهران يا قم نباشد . در موردي كه مجرم اصلي روحاني است ، شركا و معاونان غيرروحاني مجرم در اين دادسرا و دادگاه مورد رسيدگي قرار گيرند و قضات دادسرا و دادگاه طبق ضوابط شرعي انجام وظيفه كنند )

حكم آقاي علي رازيني
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب حجت الاسلام ، آقاي علي رازيني - دامت افاضاته
نظر به اهميت و لزوم حفظ شئون روحانيت و حوزه‏هاي علميه ، جنابعالي را با حفظ سمت به عنوان حاكم شرع دادگاه ويژه‏روحانيت منصوب مي‏نمايم تا برطبق موازين شرع مقدس به‏جرايم روحاني نمايان رسيدگي نماييد . بديهي است كه شوراي‏عالي قضايي در زمينه صدور ابلاغ قضات دادگاه و دادسرا و تامين نيرو و امكانات لازم كمال مساعدت را خواهد نمود . ضمناً كليه‏دادگاهها و دادسراها موظفند تا پرونده‏هاي درخواستي كه در حدوداختيارات اين دادگاه و دادسراست را ارسال دارند . جنابعالي با كمال دقت و ظرافت و قاطعيت به وظيفه شرعي‏تان عمل نماييد ؛ و خداوند متعال را ناظر و حاضر دانسته ، تحت تاثير هيچ كس و هيچ چيز قرار نگيريد . از خداوند متعال موفقيت شما و ساير افرادي كه در اين ماموريت با شما همكاري مي‏نمايند را خواستارم . و السلام عليكم و رحمه‌اللَّه .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( انتصاب حجت الاسلام علي رازيني به سمت حاكم شرع دادگاه ويژه روحانيت ، صحيفه نور ، ج ۲۰ ، ص ۹۷ )
۶۶/۳/۲۵

حكم آقاي علي فلاحيان
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب حجت الاسلام آقاي علي فلاحيان - دامت افاضاته
نظر به اهميت و حفظ شئون روحانيت و حوزه‏هاي علميه ، جنابعالي را با حفظ سمت ، به عنوان دادستان دادسراي ويژه روحانيت منصوب مي‏نمايم تا بر طبق موازين شرع مقدس به جرايم روحاني نمايان و دين به دنيا فروشان رسيدگي نماييد . ضمناً كليه دادگاهها و دادسراها موظفند تا با ارسال پرونده‏هاي درخواستي كه در حدود اختيارات اين دادگاه و دادسرا است به شما كمك نمايند . از آنجا كه جنابعالي بافعاليتهاي ضد انقلاب در هر صورت و لباس آشنايي داريد ، بجا است تا بدون در نظر گرفتن فشارهاي جانبي از طرف هر شخص و شخصيت به وظيفه خطير خود با كمال دقت و قاطعيت عمل نماييد ؛ و نيز خدا را حاضر و ناظر بدانيد و عدل و انصاف اسلامي را در تمام زمينه‏ها رعايت نماييد . خداوند به شما توفيق خدمت به اسلام و مسلمين و روحانيت را عطا فرمايد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( انتصاب حجت الاسلام علي فلاحيان به سمت دادستان دادگاه ويژه روحانيت ، صحيفه نور ، ج ۲۰ ، ص ۹۶ )
۶۶/۳/۲۵

بالا
فهرست اصلي


  * ساير تشكيلات و محاكم

حكم شهيد دكتر بهشتي
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب مستطاب حجت الاسلام آقاي حاج سيد محمد حسيني بهشتي - دامت افاضاته
نظر به اهميت نقش قوه قضاييه در تامين سعادت و سلامت جامعه و تماميت نظام جمهوري اسلامي و ضرورت ايجاد تشكيلات نوين قضايي بر اساس تعاليم مقدس اسلام ، به رياست ديوان‏عالي كشور منصوب مي‏شويد ، تا با همكاري دادستان كل كشور ، ( آيت الله سيد عبدالكريم موسوي اردبيلي ، دادستان كل كشور )
فقها ، قضات ، كارمندان شريف و صالح دادگستري و حقوقدانان ديگر به تهيه طرح و برنامه و ايجاد تشكيلات نوين به تدوين لوايح قضايي جديد جمهوري اسلامي ايران بپردازيد . اميدوارم خداوند متعال شما را در انجام اين امر خطير ياري فرمايد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( انتصاب آيت الله دكتر بهشتي به رياست ديوان عالي كشور ، صحيفه نور ، ج ۱۱ ، ص ۲۷۹ )
۵۸/۱۲/۴

حكم آقاي موسوي اردبيلي
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب مستطاب حجت‏الاسلام آقاي حاج سيد عبدالكريم موسوي اردبيلي - دامت افاضاته
جنابعالي را به رياست ديوان‏عالي كشور منصوب مي‏نمايم .
( آيت‏اللَّه موسوي اردبيلي كه سمت دادستاني كل كشور را داشتند ، پس از شهادت شهيد مظلوم آيت‏اللَّه دكتر بهشتي در حادثه انفجار حزب جمهوري اسلامي در روز هفتم تيرماه ۱۳۶۰ به رياست ديوان عالي كشور منصوب شدند . )
اميدوارم همان گونه كه قبلا مقرر گرديده بود با همكاري دادستان كل كشور ( آيت الله رباني املشي به جاي آيت الله موسوي اردبيلي به سمت دادستان كل كشور منصوب شد . )
و كارمندان شريف و صالح دادگستري هرچه بيشتر در تهيه و طرح و برنامه و ايجاد تشكيلات نوين و تدوين لوايح جديد جمهوري اسلامي ايران براساس تعاليم مقدسه اسلام كوشش نماييد . خداوند شما را در اين امر خطير ياري فرمايد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( انتصاب آيت اردبيلي به رياست ديوان عالي كشور ، اسناد منتشر نشده )
۶۰/۴/۸

مشورت با قضات ديوان‏عالي كشور
بسمه تعالي
حضرات آقايان قضات محترم ديوان‏عالي كشور - ايّدهم اللَّه تعالي
چون تصميم دارم جناب حجت الاسلام آقاي موسوي اردبيلي را بار ديگر به رياست ديوان‏عالي كشور منصوب نمايم ، نظر آقايان را جويا مي‏شوم .
والسلام عليكم و رحمه‌اللَّه .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
۶۵/۴/۴
( هرچند انتصاب عاليترين مقام قضايي ( رئيس ديوان عالي و دادستان كل كشور ) بر عهده مقام رهبري است ، اما چون در قانون اساسي به مساله مشورت با قضات ديوان‏عالي كشور اشاره شده است ، حضرت امام ( س ) كه بيش از هركس ديگر بر رعايت و اجراي قانون تاكيد داشتند ، نظر قضات را جويا شده‏اند . )

حكم آقاي موسوي اردبيلي
بسمه تعالي
جناب حجت الاسلام آقاي موسوي اردبيلي - دامت افاضاته
با تشكر از زحمات ارزنده جنابعالي در مدت تصدي مقام محترم رياست ديوان‏عالي كشور ، چنانچه پس از نظر خواهي از حضرات قضات محترم صحت و حسن اجراي امور محوله مورد تصديق آقايان واقع شد ، جنابعالي را براي بار ديگر به مقام محترم رياست ديوان‏عالي كشور منصوب نمودم . از خداوند تعالي توفيق جنابعالي و ساير متصديان را در خدمت به اسلام و مسلمين درخواست مي‏نمايد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( انتصاب مجدد آيت الله موسوي اردبيلي ، صحيفه نور ، ج ۲۰ ، ص ۸ )
۶۵/۴/۷

حكم آقاي موسوي اردبيلي
بسمه تعالي
جناب حجت‏الاسلام آقاي موسوي اردبيلي - دامت افاضاته
اجازه اجراي حكم را به جنابعالي واگذار مي‏نمايم .
تاييد و توفيق شما را از خداوند متعال خواستارم .
روح اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
۶۶/۸/۲۳
( دستخط حضرت امام ( س ) در پي درخواست مورخ ۶۶/۸/۶ آيت‏اللَّه موسوي اردبيلي ، رئيس ديوان‏عالي كشور صادر شد . وي در نامه خود يادآور شده است : پرونده‏هاي اعدام طبق قانون سابق پس از حكم محكمه لازم بوده است از وزير دادگستري دستور اجرا بگيرند . پس از انقلاب ما هنوز موفق به اصلاح اين قانون و جايگزيني قانون ديگري مناسب با وضع فعلي نشده‏ايم ؛ و كار به صورتي درآمده كه در نتيجه معوق ماندن پرونده‏ها در اين مرحله گاهي به مشكلاتي دچار مي‏شود و ماهها بلكه بيش از يكي دو سال اجراي حكم به تاخير مي‏افتد )

حكم آقاي موسوي اردبيلي
بسم‏اللَّه الرحمن الرحيم
جناب مستطاب حجت‏الاسلام آقاي حاج سيد عبدالكريم موسوي اردبيلي - دامت افاضاته
نظر به اهميت نقش قوه قضاييه در تامين سعادت و سلامت جامعه و تماميت نظام جمهوري اسلامي و ضرورت ايجاد تشكيلات نوين قضايي بر اساس تعاليم مقدسه اسلام به رياست دادستاني كل كشور منصوب مي‏شويد تا با همكاري رئيس ديوان‏عالي كشور ، فقها ، قضات ، كارمندان شريف و صالح دادگستري و حقوقدانان ديگر به تهيه طرح و برنامه و ايجاد تشكيلات نوين به تدوين لوايح قضايي جديد جمهوري اسلامي ايران بپردازيد . اميدوارم خداوند متعال شما را در انجام اين امر خطير ياري فرمايد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( انتصاب آيت الله موسوي اردبيلي به رياست دادستاني كل كشور ، صحيفه نور ، ج ۱۱ ، ص ۲۷۷ )
۵۸/۱۲/۴

حكم مرحوم رباني املشي
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب مستطاب حجت‏الاسلام آقاي حاج شيخ مهدي رباني‏املشي – دامت افاضاته
( آيت‏اللَّه شيخ محمد مهدي رباني املشي ( ۱۳۶۴ - ۱۳۰۳ ه ’ . ش . ) كه پس از شهادت آيت‏اللَّه دكتر بهشتي و انتصاب آيت‏اللَّه موسوي اردبيلي به رياست ديوان عالي كشور ، به سمت دادستان كل كشور ، منصوب گرديد . )
جنابعالي را به رياست دادستاني كل كشور منصوب مينمايم . اميدوارم با همكاري رئيس ديوان‏عالي كشور تمام سعي و كوشش خود را در هر چه اسلاميتر كردن قوه قضاييه مبذول داريد ، و خواسته مردم محروم ما را كه تشكيلات نوين قوه قضاييه بر اساس تعاليم مقدسه اسلام است جامه عمل بپوشانيد . ان شاءاللَّه در اين مهم از قضات مسلمان و متدين و كارمندان شريف دادگستري كمال استفاده را خواهيد نمود . خداوند شما را موفق نمايد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
۶۰/۴/۸

انتصاب آقاي يوسف صانعي
اكنون مي‏خواهيم اين رنج را به گردن آقاي آقا شيخ يوسف صانعي بگذارم و ايشان را به‏عنوان دادستان كل كشورمعرفي ميكنم . من آقاي‏صانعي را مثل يك فرزند بزرگ كرده‏ام . آقاي صانعي در مباحثات و درسهايي كه در سالهاي طولاني داشتيم مي‏آمدند با شركت ميكردند . ايشان فرد برجسته‏اي در بين روحانيون ‏است و مرد عالمي است كه متوجه به مسائل و مخالف سرسخت منافقين و جريانات انحرافاتي ميباشند و در مقابل آنها با جديت و قاطعيت ‏عمل مي‏كند .
از اين جهت ، من ايشان را به جاي آقاي ربّاني ، كه از ايشان هم تشكر مي‏كنم و بايد فكري كرد كه ايشان هم بتواند به اين كشور خدمت كنند و خدمتگزار باشند ، معرفي ميكنم و اميدوارم كه ايشان به مسائل بيشتر توجه داشته باشند .
( بيانات امام در ديدار با قضات كشور ، صحيفه نور ، ج ۱۷ ، ص ۱۵۰ )
۶۱/۱۰/۱۹

ابقاي آقاي يوسف صانعي
بسمه تعالي
در شرايط فعلي موافقت نمي‏شود . به كار خودتان ادامه دهيد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( منابع موجود در موسسه )
۶۴/۳/۱۱
( دستخط حضرت امام ( س ) در پاسخ به نامه شماره ۳/۲/۲۶۸۸ مورخ ۶۴/۲/۲۱ آيت‏اللَّه يوسف صانعي صادر شد . وي در نامه خود ضمن اشاره به مشكلات موجود ، از حضرت امام استدعا كرده بودند با استعفاي ايشان از دادستاني كل كشور موافقت فرمايد . )

انتصاب آقاي موسوي خوئيني‏ها
از رفتن آقاي صانعي متاسف و متاثرم ، اميدوارم ايشان در هر كجا كه باشند فرد موثري باشند . از زحمات و كوششهاي ايشان تشكر و قدرداني مي‏كنم . من ايشان را سالهاي طولاني است كه مي‏شناسم ، او مردي عالم ، متعهد و فعال است . ايشان تصميم گرفتند تا از اين كار كنار بروند . ايشان نبايد به طور كلي از همه كارها كناره گيري كنند . حال كه از اين كار خسته شده‏اند ، كارهاي ديگري كه با وضع مزاجي ايشان مناسبتر است را انتخاب كنند .
امروز كه به شما زحمت دادم ، بدين خاطر بود كه تصميم گرفتم آقاي موسوي خوئيني‏ها دادستان باشند . آقاي موسوي را هم مي‏شناسم ، او مرد عالم و بسيار متعهدي است . آنچه بايد سفارش كنم اين است كه ، بايد همه با هم و همراه باشيد . اگر شوراي‏عالي قضايي قوي باشد و همگي اتحاد قوي داشته باشيد ، مشكلترين كارها راان‏شاءاللَّه مي‏توانيد حل كنيد . البته هميشه همفكري داشته باشيد ، وكار را هم خوب انجام داده‏ايد ولي حجم كار چون زياد است ، بايد بيشترتلاش كنيد . ان‏شاءاللَّه آقاي موسوي هم مانند آقاي صانعي با صفاي باطن ، با آقاي اردبيلي همكاري مي‏نمايند . فعلاً آقاي صانعي به كار خود ادامه دهند تا سير قانوني اين كار طي شود .
( بيانات امام در جمع آقايان موسوي اردبيلي ، صانعي و موسوي خوئينيها ، صحيفه نور ، ج ۱۹ ، ص ۱۸۳ )
۶۴/۴/۱۶

حكم آقاي موسوي خوئيني‏ها
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب حجت الاسلام آقاي حاج سيد محمد موسوي خوئيني‏ها - دامت افاضاته
بدين وسيله جنابعالي را به رياست دادستان كل كشور منصوب مي‏نمايم . اميد است با همكاري رئيس ديوان‏عالي كشور و شوراي‏عالي قضايي و فقها و قضات و حقوقدانان و كارمندان شريف و صالح دادگستري هر چه بهتر بتوانيد به ملت عزيز و جمهوري اسلامي ايران خدمت نماييد . از خداوند تعالي توفيق جنابعالي را در اين امر خطير خواستارم .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( انتصاب حجت الاسلام موسوسي خوئيني ها به دادستاني كل كشور ، صحيفه نور ، ج ۱۹ ، ص ۱۸۶ )
۶۴/۴/۱۹

حكم آقاي حسن امراللهي
بسمه تعالي
جناب مستطاب ثقه‌الاسلام آقاي حاج شيخ محمد حسن امراللهي - دامت افاضاته
بدين وسيله جنابعالي به سمت قاضي شرع در دادگاههاي صنفي شهر تهران و شهرستان قم منصوب مي‏شويد كه به مراجعات و شكايات اصناف محترم كه در دادگاههاي مزبور مطرح مي‏شود رسيدگي نموده و حكم شرعي امور را صادر و اجرا نماييد . از خداي تعالي موفقيت جنابعالي را خواستارم .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( فرمان امام به ثقه الاسلام امراللهي ، صحيفه نور ، ج ۹ ، ص ۷۰ )
۵۸/۶/۱۶

دستورالعمل دادگاههاي ارتش
بسم‏اللَّه الرحمن الرحيم
به تمام دادگاههاي ارتش اخطار مي‏شود :
۱ - تعقيب افراد ارتش بايد با اطلاع فرمانده شخص متهم باشد و دادگاههاي ارتش خود مستقلاً نبايد در بازداشت ارتشيها اقدام نمايند ، و چنانچه مورد اتهام ، يكي از فرماندهان ارتش باشد بايد به وسيله فرمانده كل قوا احضار شود .
۲ - فرمانده شخص متهم ، موظف است در مهلتي كه دادگاههاي ارتش ، معين مي‏نمايند متهم را به دادگاه تسليم نمايد .
۳ - در صورتي كه شخص متهم در مدت مقرر در دادگاه حاضر نشد ، دادگاه خود مستقيماً اقدام مي‏نمايد .
۴ - براي خدشه‏دار نشدن حيثيت افراد متهم ، قبل از اثبات جرم ، اقدام دادگاه بايد به صورت غيرعلني باشد و نشر و پخش آن از طرف دادگاه و غيره ممنوع اعلام مي‏گردد .
۵ - دادگاههاي غيرارتشي عموماً و افراد غير مسئول به هيچ وجه حق دخالت در اين امور را ندارند و دخالت كنندگان تعقيب خواهند شد .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( فرمان اما م به دادگاههاي ارتش ، صحيفه نور ، ج ۱۳ ، ص ۶۱ )
۵۹/۶/۱۶

تشكيل ستاد پيگيري فرمان هشت ماده‏اي
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
حضرات آقايان حجج اسلام ، آقايان : موسوي اردبيلي رئيس ديوان‏عالي كشور ، ميرحسين موسوي نخست وزير ، امامي كاشاني رئيس ديوان عدالت اداري ، محقق رئيس بازرسي كل كشور ، ناطق نوري وزير كشور و آقازاده وزير مشاور ، با اكثريت آرا حق دارند متخلف يا متخلفين را پس از تشخيص ، عزل نمايند . توفيق آقايان را از خداوند متعال خواستارم .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( حكم انتصاب اعضاي ستاد پيگيري فرمان هشت مادهاي ، صحيفه نور ، ج ۱۷ ، ص ۱۲۲ )
۶۱/۱۰/۴

تشكيل دادگاه انتظامي قضات
محضر مقدس رهبر كبير انقلاب حضرت امام خميني - مدظله العالي
به عرض عالي مي‏رساند ؛ حسب الامر آن حضرت نسبت به تشكيل محكمه قضات و دادستانهاي دادگاهها و دادسراهاي انقلاب ، ستاد پيگيري اجراي فرمان ، مبادرت به تشكيل محكمه فوق نموده و درخواست مي‏شود فردي راكه مورد اعتماد و وثوق مقام معظم رهبري است جهت رياست اين محكمه منصوب فرماييد .
سيد عبدالكريم موسوي اردبيلي - ميرحسين موسوي .
بسمه تعالي
جناب حجت الاسلام آقاي آقاسيد جعفر كريمي - دامت افاضاته - را براي رياست محكمه مرقوم ، منصوب نمودم . ان‏شاءاللَّه تعالي ايشان با قاطعيت و دقت وضوابط شرعي موفق به انجام اين خدمت بزرگ براي اسلام و مسلمين باشند و جز رضاي خالق متعال به چيز ديگر فكر نكنند .
روح اللَّه الموسوي الخميني
( پاسخ امام به نامه نخست وزير و رئيس ديوان عالي كشور ، صحيفه نور ، ج ۱۷ ، ص ۱۳۶ )
۶۱/۱۰/۹

حكم آقاي نيّري
بسم الله الرحمن الرحيم
محضر مبارك مرجع عاليقدر و رهبر كبير انقلاب و بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران
حضرت آيت الله العضمي امام خميني مد ظله العالي
احتراما با سلام و تحيات خالصانه و اظهار تشكر از اعتمادي كه نسبت به‏اينجانبان ابراز فرموده‏ايد معروض مي‏دارد ، در اجراي فرمان مبارك‏مورخ ۶۸/۲/۶ آن حضرت نسبت به اموالي كه در اختيار ولي فقيه است حسب اظهار نظر مطلعين ، پرونده‏هاي زيادي در رابطه با موضوع حكم حضرتعالي مربوط به غارتگران بيت‏المال و وابستگان به رژيم‏طاغوت در محاكم وجود دارد كه صرف نظر از مشكلات دست و پاگير رسيدگي عادي به آنها چندين سال به طول مي‏انجامد و اين امرموجب اضرار بيت المال و حقوق محرومين و مستضعفين جامعه مي‏شود . عليهذا از محضرتان استدعا مي‏شود در صورت صوابديد جهت پيشرفت امور و ضايع نشدن حق فقرا و مستمندان به مسئولين قضايي‏مربوطه دستور فرماييد تا بدين پرونده‏ها خارج از ضوابط دست‏وپاگير حاكم بر دادگاهها طبق موازين شرع انور رسيدگي شود و فردي را براي اين كار انتخاب نمايند . و از آنجا كه جناب حجت الاسلام و المسلمين آقاي نيرّي فردي وارسته ، قاطع و مورد توجه حضرتعالي است و نيز مورد توجه قضاي كشور است براي مسئوليت اين امر پيشنهاد مي‏شود . والسلام عليكم و رحمه اللَّه و بركاته .
مهدي كروبي - حسن صانعي

بسمه تعالي
جناب مستطاب حجت الاسلام آقاي موسوي اردبيلي - دامت افاضاته
با سلام و دعا . اين كار مربوط به جنابعالي است . ان‏شاءاللَّه اقدام مي‏نماييد . من با پيشنهاد آقايان : كروبي و صانعي و انتخاب آقاي نيّري براي اين كار موافقم . البته با اختياراتي كه خود بتواند تصميم لازم را بگيرد . ان‏شاءاللَّه موفق و مويد باشيد . والسلام عليكم .
روح‏اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
۶۸/۲/۱۹

دادگاه اصل ۴۹ قانون اساسي
بسم اللَّه الرحمن الرحيم
جناب مستطاب حجت‏الاسلام آقاي موسوي اردبيلي - دامت افاضاته
جنابعالي آقاي نيّري را براي رسيدگي به پرونده‏هاي موضوع حكم آقاي صانعي و آقاي كروبي
( حجت الاسلام حاج شيخ حسن صانعي ، نماينده امام و سرپرست بنياد پانزده خرداد
حجت الاسلام مهدي كروبي ، نماينده امام و سرپرست بنياد شهيد انقلاب اسلامي )
انتخاب نماييد تا هر پرونده‏اي در كشور مربوط به آن حكم مي‏گردد را رسيدگي نمايد . و همان‏طور كه نوشته‏ايد براي اينكه حقوق مردم از بين نرود ، دادگاه عالي انقلاب اسلامي را موظف كنيد اين پرونده‏ها را رسيدگي مجدد نمايند . آقايان حجتي‏الاسلام معرفت و نيّري موظفند اين پرونده را خارج از قوانين دست و پا گير رسيدگي نمايند و تنها انطباق با موازين شرعي را مدنظر قرار دهند ، تا خداي ناكرده حق كسي ضايع نگردد . بديهي است كليه احكام صادره كه به تاييد دادگاه عالي انقلاب اسلامي رسيده باشد قطعي و لازم‏الاجراست . توفيق جنابعالي را از خداوند متعال خواستارم . توضيح اين مطلب لازم است كه پرونده‏هاي شهرستانها از طريق آقاي نيّري به دادگاه عالي فرستاده خواهد شد .
روح اللَّه الموسوي الخميني
( اسناد منتشر نشده )
۶۸/۲/۲۸
( حضرت امام ( س ) با صدور حكمي ، آقايان صانعي و كروبي را براي گشايش حسابي در بانك به نام حساب وجوه حاصله از اجراي اصل ۴۹ قانون اساسي مامور فرمودند . پيش از اين دو نفر ، حجت‏الاسلام محمد موسوي خوئيني ، دادستان كل كشور ، اين ماموريت را برعهده داشت . )

بالا
فهرست اصلي


فصل سوم - × - وضعيت دستگاه قضائي طاغوت   * روح حاكم بر دستگاه قضائي طاغوت

تحقير اسلام و قران
دستگاه جبار ؛ در گذشته به اسلام و قرآن اهانت كرد و خواستْ قرآن را در رديف كتب ضاله قرار دهد . اكنون با اعلام تساوي حقوق ، چندين حكم ضروري اسلام محو مي‏شود . اخيراً وزير دادگستري در طرح خود شرط اسلام و ذكوريت را از شرايط قضات لغو كرده [است] .
( نامه امام در پاسخ علماي اعلام و حجج اسلام يزد ، صحيفه نور ، ج ۱ ، ص ۴۴ )
ارديبهشت ۱۳۴۲

محو احكام اسلام
كراراً تذكر داده‏ام كه اين دولت سوءنيت داشته و با احكام اسلام مخالف است . نمونه‏هاي آن يكي پس از ديگري ظاهر مي‏شود . وزارت دادگستري دولت ، با طرحهاي خود و الغاي اسلام و رجوليت از شرايط قضات ، مخالفت خود را با احكام مسلّمه اسلام ظاهر كرد . از اين به بعد بايد در اَعراض و نفوس مسلمين ، يهود و نصاري و دشمنان اسلام و مسلمين دخالت كنند . منطق اين دولت و بعضي اعضاي آن محو اسلام است . تا اين دولت غاصب ياغي سر كار است ، مسلمين روز خوش نخواهند ديد .
( پيام امام به ملت ايران به مناسبت چهلم شهداي قم ، صحيفه نور ، ج ۱ ، ص ۴۷ )
۴۲/۲/۱۲

عدم صلاحيت متصديان امر
مگر قضات ما آزادند ؟ مگر استقلال قضايي ما داريم ؟ قضات ما هم حربه قضا دستشان است و صلاحيت هم ندارند . اشكال اين است كه چرا رفتي قاضي شدي ؟ مي‏گويي نمي‏توانم حكم حق بكنم ؛ خوب ، غلط كردي رفتي قاضي شدي ، رها كن .
( بيانات امام پس از فاجعه كشتار نوزدهم دي ، صحيفه نور ، ج ۲ ، ص ۹ )
۱۹/۱۰/۵۶

فجيعه بودن دادگستري طاغوت
دادگستري ما يك دادگستري بود كه فجيعه بود ! دادگستري نبود ، فجيعه بود . اين را من كراراً گفته‏ام . . . گاهي [براي] در جريان انداختن يك‏محاكمه دو سال بايد معطلي بشود تا جريان بيفتد محاكمه ! مثلاً دادگاه آيا داير است براي اين يا نه . اين مي‏شود دادگاه ! همانها كه بلدندآنها ! بعد هم ، بعد از آنكه نيروي انساني را از بين بردند ، مردم مدتهادر دادگستري صبح بيايند تا غروب بايستند آنجا زندگي‏شان تباه‏بشود ، آخر هم معلوم نبود كه به چه برسند ؛ بعد هم معلوم نبود كه‏احقاق حق بشود . هر وكيلي كه بهتر بلد بود مواد ـ چيز ـ قانوني را ، يا هر قاضي‏كه بيشتر به او رشوه مي‏دادند ، آن قاضي ـ چيز ـ بهتري بود . ما يك قاضي داشتيم در خمين كه او رشوه را مي‏گرفت ، ولي حكم را بر ضد آن مي‏فرستاد ! بله ، آن بيچاره هرچه فرياد مي‏زد كه اين حكم برخلاف داد ورشوه گرفته ، خوب مردم قبول نمي‏كردند حرفش را ! اينطور مسائل دركار بود .
( بيانات امام در جمع وكلاي دادگستري ، صحيفه نور ، ج ۵ ، ص ۵۴ )
۵۷/۱۲/۷

حاكم بودن روحيه تجمل‏گرايي
در دادگستري كاخ درست شده است لكن دادگستري نيست ، دادخواهي نيست ، فقط كاخ است . كاخها بايد برود ، دادخواهي به جاي آن بنشيند .
( بيانات امام در روز ورود به قم ، صحيفه نور ، ج ۵ ، ص ۱۲۸ )
۵۷/۱۲/۱۰

سوغات غرب
آن دادگستري ما به اين ترتيبي كه بود در زمان طاغوت اين يك سوغاتي بود از غرب آمده بود ، بايد آن تغيير بكند و يك وضع ديگري پيدا بكند .
( بيانات امام در جمع گروهي از بانوان كاشمر ، صحيفه نور ، ج ۹ ، ص ۱۱۰ )
۵۸/۶/۲۲

حاكم بودن شقي ناصالح
قوّه قضاييه ، كه در اسلام آنقدر در آن اهتمام شده است و حكم را يا نبي يا وصي نبي بايد متصدي بشود و اگر غير نبي و وصي نبي - سفارش شده از طرف نبي اكرم - باشد ، آن ثالث مي‏شود شقي ، قوّه قضاييه ما هم به دست يك اشخاصي افتاد كه من گمان نمي‏كنم در تمام افرادي كه متصدّي قضا بودند ، يك نفرشان صالح باشد . اگر گفته مي‏شود كه در بين اينها يك اشخاصي بودند كه - مثلاً - يك قدري متديّن بودند ، لكن صالحيّت براي قضا غير از تديّن است .
( بيانات امام در جمع قضات شرع و دادستانهاي انقلاب ، صحيفه نور ، ج ۱۳ ، ص ۱۳ )
۵۹/۵/۲۵

مخالفت با شارع مقدس
شايد شما مطلع باشيد با آنكه شارع مقدس به امر قضا آن همه اهتمام داشته است ، در سابق برخلاف اين حتي يك عدّه كمونيست هم قضاوت مي‏كردند .
( بيانات امام در جمع شاگردان مدرسه شهيد قدوسي ، صحيفه نور ، ج ۱۸ ، ص ۹۶ )
۶۲/۶/۱۳

نبودن عدالت اسلامي
وقتي قوّه دادگستري‏اش را و قوّه قضاييه‏اش را شما نگاه كنيد ، مي‏بينيد كه آن چيزي كه در آن نبوده است اسلام بوده و عدالت اسلامي .
( بيانات امام در جمع اعضاي شوراي عالي قضائي ، صحيفه نور ، ج ۱۸ ، ص ۱۶۵ )
۶۲/۸/۲۹

بالا
فهرست اصلي


  * شيوه رسيدگي و عدم رعايت موازين

عدم رعايت شرايط قضا
شرايط و آداب واجب و مكروه و مستحب بسياري نيز هست كه ما ذكر نكرديم . شما همان كمال عقل و عدالت را ببينيد و مقايسه كنيد با حال‏قاضيان امروز ما كه بسياري از آنها جواناني هستند كه حتي از شرب‏مسكرات كه به گفته خدا و اطبا قواي دماغيه را مختل مي‏كند احتراز نمي‏كنند ؛ كساني كه از مجلسهاي سينما و تئاتر و قمار و هر چه شما بهتر مي‏دانيد پشت ميز قضاوت بيايند ، بايد از آنها چه توقعي‏داشت ؟ مي‏خواهيد اينها با اين خرجهاي هنگفت امروزي كه حتماً حقوق دولت با زندگاني پر عيش و نوش آنها تكافو نمي‏كند و هيچ‏ايمان و تقوايي هم در كار نيست حقوق مردم را حفظ كنند و حق‏كشي نكنند و از رشوه احتراز كنند ؟ هر كس اين احتمال را درباره اين‏قاضيان جوان ما بدهد از قانون خرد بيرون رفته . هر كس جزئي سروكاري با دادگسترهاي اين كشور دارد مطلب را بهتر از ما مي‏داند ، نيازمندبه گفتن و نوشتن نيست . شايد گفته شود در زمان سابق هم كه‏قضاوت به دست آخوندها بود بسياري مراعات اين شرايط را نمي‏كردند و رشوه مي‏گرفتند و حكمهاي بيجا مي‏دادند . مي‏گوييم درست است كه آن وقت هم به قانون اسلام عمل درست نمي‏شد ، ولي اين را نبايد گناه قانون حساب كرد . اگر دولت اسلامي تشكيل مي‏شدالبته جلوگيري از آن خود سريها هم مي‏شد ؛ لكن هيچ گاه نگذاشتند دولت حق تشكيل شود تا قانونهاي آن به جريان بيفتد و از حق كشيها جلوگيري شود .
( كشف الاسرار ، ص ۲۹۸ )

شيوه نادرست رسيدگي قضايي
اگر كسي گرفتار دادگستري فعلي ايران يا ساير كشورهاي مشابه آن شود ، يك عمر بايد زحمت بكشد تا مطلبي را ثابت كند . وكيل متبحري كه در جواني ديده بوديم مي‏گفته محاكمه‏اي را كه بين دو دسته است من تا آخر عمرم در ميان قوانين و چرخ و پر دستگاه دادگستري مي‏چرخانم ! و بعد از من پسرم اين كار را ادامه خواهد داد ! الان درست همين طور شده است ؛ مگر در مورد پرونده‏هايي كه اعمال نفوذ مي‏شود ، كه البته بسرعت ، ولي به ناحق ، رسيدگي و تمام مي‏شود . قوانين فعلي دادگستري‏براي مردم جز زحمت ، جز بازماندن از كار و زندگي ، جز اينكه‏استفاده‏هاي غيرمشروع از آنها بشود ، نتيجه‏اي ندارد . كمتر كسي‏به حقوق حقه خود مي‏رسد . تازه در حل و فصل دعاوي همه جهات بايد رعايت شود ، نه اينكه [فقط] هر كس به حق خود برسد . بايد ضمناًوقت مردم ، كيفيت زندگي و كارهاي طرفين دعوي ملاحظه شود ؛ و هر چه ساده‏تر و سريعتر انجام بگيرد . دعوايي كه آن وقتها قاضي شرع درظرف دو - سه روز حل و فصل مي‏كرد ، حالا در بيست سال هم تمام نمي‏شود ! در اين مدت جوانان ، پيرمردان و مستمندان ، بايد هر روز صبح تا عصر به دادگستري بروند ، و در راهروها و پشت ميزها سرگردان باشند ؛ آخرش هم معلوم نمي‏شود كه چه شد . هر كدام كه زرنگتر و براي‏رشوه دادن دست‏ودلبازتر باشند ، كار خود را به ناحق هم كه شده زودتر از پيش مي‏برند ؛ وگرنه تا آخر عمر بايد بلاتكليف و سرگردان بمانند .
( ولايت فقيه ، ص ۹ )

صدور احكام جائرانه
من خوف داشتم كه اگر در موضوع بيدادگري نسبت به حجت الاسلام آقاي طالقاني
( آيت‏اللَّه سيدمحمود طالقاني ( ۱۲۸۹ - ۱۳۵۸ ه ’ . ش . ) از علماي مبارز و مجاهد كه عمري را در زندان و تبعيد در دوران ستمشاهي سپري كرد . وي پس از پيروزي انقلاب به رياست شوراي انقلاب و عضويت مجلس خبرگان برگزيده شد و در مرداد ۱۳۵۸ امامت جمعه تهران را عهده‏دار شد . آثار متعددي در زمينه تفسير قرآن و مسائل اجتماعي ، سياسي از وي برجاي مانده است . )
و جناب آقاي مهندس بازرگان
) مهندس مهدي بازرگان ( ۱۲۸۶ - ۱۳۷۴ ه ’ . ش . ) پايه‏گذار نهضت آزادي ايران و از فعالان مبارزات سياسي بود . وي پس از پيروزي انقلاب به عنوان نخست وزير دولت موقت منصوب شد و پس از اشغال لانه جاسوسي امريكا در ۵۸/۸/۱۳ استعفا كرد . آثار متعددي در زمينه قرآن و مسائل اجتماعي ، سياسي از وي برجاي مانده است . )
و ساير دوستان كلمه‏اي بنويسم ، موجب تشديد امر آنها شود و ده سال زندان به پانزده سال تبديل گردد . اينك كه حكم جائرانه دادگاه تجديدنظر صادر شد ، ناچارم از اظهار تاسف از اوضاع ايران عموماً ، و از اوضاع دادگاه خصوصاً .
به قدري خلاف قوانين و مقررات در دادگاهها جريان دارد كه موجب تاسف و تعجب است : محاكمات سرّي ، حبسهاي قبل از ثبوت جرم ، بي‏اعتنايي به دفاع مظلومين . اينجانب و اشخاص با وجدان و با ديانت متاسفيم از مظلوميت اين اشخاص كه به جرم دفاع از اسلام و قانون اساسي محكوم به حبسهاي طويل‏المدت شده ، و بايد با حال پيري و نقاهت در زندان ، براي اطفاي شهوات ديگران ، به سر برند .
( هشدار امام به ملت ايران ، صحيفه نور ، ج ۱ ، ص ۶۲ )
۴۳/۱/۱۸

حاكميت ارتجاع قرون وسطايي
آيا ملت مسلمان مي‏داند كه در حال حاضر عده‏اي از علما و مبلغين و طلاب و بسياري از مسلمين بيگناه در زندانها به سر مي‏برند ، و برخلاف قوانين آنها را بدون رسيدگي مدتهاي مديدي زنداني كرده‏اند ؟ و مرجعي نيست كه به اين وضع هرج و مرج ارتجاعي قرون وسطايي خاتمه دهد . اينها دنبال قتل‏عام ۱۵ خرداد ، ۱۲ محرم ، است كه جراحت آن از قلب ملت پاك نخواهد شد .
( پيام امام به ملت ايران ، صحيفه نور ، ج ۱ ، ص ۱۱۲ )
۴۳/۸/۴

حبسهاي غيرقانوني
در رژيم سابق ، عده‏اي محبوس بودند . عده‏اي گرفتار بودند . حالا هم عده‏اي محبوسند . اين شك ندارد . اما كيها هستند ؟ در رژيم سابق كيها حبس بودند و در رژيم حالا كيها حبس هستند ؟ چه گروهي در رژيم سابق اعدام مي‏شدند ؟ ما ببينيم در رژيم سابق كي اعدام مي‏شد و در اين رژيم كي اعدام مي‏شود ؟ اين را ديگر حساب نمي‏كنند اينها . سربسته مي‏گويند كه خيال مي‏كنند جوانها بازي مي‏خورند از اين حرفها . در رژيم سابق ، آنهايي را كه مي‏كشتند ، بهترين جوانهاي ما و متعهد و مُسْلِم ، براي اينكه مي‏گفتند كه خلاف نكنيد ، مي‏گفتند كه مملكت ما را به باد ندهيد . علماي اسلام بودند . اين آقاي منتظري مدتها در حبس بود . آن مرحوم آقاي طالقاني مدتها در حبس بود و امثال اينها زياد . آنهايي كه اعدام شدند چه اشخاصي اعدام شدند ؟ مرحوم سعيدي
( آيت‏اللَّه سيدمحمدرضا سعيدي ( ۱۳۴۹ - ۱۳۰۸ ه ’ . ش . ) از روحانيون آگاه و مبارز كه در جريان افشاگري عليه سرمايه‏گذاري صهيونيستها در ايران توسط رژيم دستگير و به شهادت رسيد . )
اعدام شد و امثال اينها . از همين علمايي كه در همه اطراف اينها گرفتند و در بعضي وقتها در حبس بودند . اين آقاي لاهوتي كه الآن در چيز [سپاه] پاسداران هست ، ايشان مدتها حبس بود . و چه زجرهايي اين مرد ديده است و چه اهانتهايي ديده است . در تبعيد فضلاي اين حوزه ، علماي اين حوزه ، دانشمندهاي اين حوزه در تبعيد بودند . اين طرف ، آن طرف ، اينها را مي‏بردند و تبعيد مي‏كردند . آنهايي كه حبس بودند در آن وقت ، اين سنخ مردم بودند . آنها هم كه اعدام شدند آن جور اشخاص بودند . آنها هم كه تبعيد شدند ، آن جور اشخاص بودند . حالا بياييم اين طرف قضيه را ببينيم كه فرقي مابين حالا و آن وقت نيست . اعدام شده است هويدا ، نصيري . اينها براي او دارند سينه مي‏زنند .
( بيانات امام در ديدار با كاركنان بيمه مركزي ايران ، صحيفه نور ، ج ۱۰ ، ص۱۴۲ )
۵۸/۸/۱۴

دادگستري ، كانون فساد
شما وضع دادگستري را نمي‏دانيد چه خبر بوده است . ما هم درست الآن نمي‏دانيم كه وضع دادگستري چه خبر بود . شايد از همه جاها فساد دادگستري بيشتر بوده . حالا بخواهيم اين دادگستري را يكدفعه متحولش كنند به يك دادگستري اسلامي ، افراد لازم دارد ، كار لازم دارد و بايد با تدريج ، كمك ، كمك مي‏خواهد ؛ يعني ملت ، روحانيت – خصوصاً – در باب قضاوت ، روحانيت بايد خيلي كمك بكند و الحمدللَّه ، مشغول هم هستند براي اينكه تهيه بكنند .
( بيانات امام در ديدار با ائمه جمعه و جماعات ، صحيفه نور ، ج ۱۶ ، ص ۱۲۴ )
۶۱/۱/۲۴

عدم مشروعيت قوانين شاهنشاهي
هر چه قوانين در آن رژيمهاي سابق بوده است . تقريباً ، بسياري از قوانين ، قوانين جزايي و سياسي‏اش كه همه در بسياري از قوانينشان بر خلاف مسير اسلام بوده است ، يا متصديان قضا اشخاصي بودند كه برخلاف موازين اسلام متصدي قضا شدند و در نار هستند .
( بيانات امام در ديدار با نمايندگان مجلس شواراي اسلامي ، صحيفه نور ، ج ۱۶ ، ص ۱۶۸ )
۶۱/۳/۱۱

بالا
فهرست اصلي

 *English
Lawyer Search <  
Francias* 
 *كانون جهاني (IBA)

اتحاديه كانونها
 *سوابق و اساسنامه
 *همايش و بيانيه‌ها
 *كميسيون‌انفورماتيك

كانونهاي وكلا
 *فارس و بنادر
 *آذربايجان شرقي
 *آذربايجان غربي
 *اصفهان
 *مازندران
 *خراسان
 *گيلان
 *قزوين و زنجان
 *كرمانشاه و ايلام
 *خوزستان و لرستان
 *همدان
 *قم
 *كردستان
 *گلستان
 *اردبيل
 *مركزي

امور وكلا و كارآموزان
 *مصوبات کانون
 *كميسيون حقوقي
 *كارآموزي و اختبار
 *آزمون وكالت
 *نظرات وكلا
 *انتخابات كانون

نشريه داخلي

مجله حقوقي

منابع حقوقي
 *بانك قوانين
 *آراء قضائي
 *نظرات مشورتي
 *كتابخانه
 *مقالات حقوقي
 *تازه‌هاي حقوقي

امور حقوقي
 *مراجع قضايي
 *لوايح و اوراق
 *نكته‌ها و لطائف
 *دانشكده‌هاي حقوق
 *چهره‌هاي تاريخي

سايتهاي اطلاع رساني
 *حقوقي و داخلي
 *حقوقي خارجي

گوناگون
 *انجمن‌هاي حقوقي
 *آموزش غيرحضوري
 *پرسش و پاسخ
 *نيازمنديها
 *امور ورزشي